- در جامعه شناسی اولاً شناخت جامعه به عنوان یک کل مطرح است که به این
اعتبار، جامعه شناسی از یک طرف به مطالعه ی نهادها و پدیده های اجتماعی و
چگونگی پیدایش و تحول آنها می پردازد و از طرف دیگر چگونگی روابط این
نهادها و پدیده ها و امور را با یکدیگر و نقش آن را در زندگی اجتماعی مورد
مطالعه قرار می دهد. ثانیاً بررسی هر یک از پدیده ها و نیز عوارض و تنش های
اجتماعی در مناسبات گروهی و عوامل مؤثر در دگرگونی های اجتماعی هر جامعه
وسایل و مشکلات موجود در روابط اجتماعی گروه ها، از موضوعات مهم
جامعه شناسی امروز است.
- جامعه شناسی به مطالعه ی عینی رفتار و روابط اجتماعی می پردازد و سعی
دارد چگونگی روابط اجتماعی را در چارچوب فعالیت های گروهی تبیین کند.
- جامعه شناسی چگونگی قانونمندی های حاکم بر روابط اجتماعی گروه ها و
سازمان ها و ارتباط آنها با هر یک از پدیده های اجتماعی را مورد مطالعه
قرار می دهد.
- جامعه شناسی پدیده های اجتماعی را جدای از گروه ها مطالعه نمی کند زیرا پدیده های اجتماعی ناشی از روابط گروه های انسانی است.
- جامعه شناسی علمی است که به بررسی کلیه ی امور، نهاد و پدیده های مربوط به جامعه ی انسانی و روابط متقابل افراد و گروه ها
می پردازد.
- اگوست کنت: جامعه شناسی دانشی تحققی از زندگی اجتماعی است که پدیده های اجتماعی را با روشی علمی و عینی مورد مطالعه قرار می دهد.
- دورکیم: جامعه شناسی علم حیات اجتماعی انسان و مطالعه ی علمی نهادها و پدیده های اجتماعی و چگونگی رشد و سیر تکوینی آنهاست.
- ماکس وبر: جامعه شناسی علمی است که عبارت است از شناخت تفسیری کنش اجتماعی و در نتیجه بیان علی جریان و آثار آن.
- ساموئل کنیگ: جامعه شناسی عبارت است از مطالعه ی رفتار و کردار آدمی
در گروه از یک طرف و چگونگی مناسبات متقابل افراد بشر از طرف دیگر.
- به عقیدهی ژرژ گوریچ داعیه ی جامعه شناسی قبل از همه، با توجه به
توانایی آن در آشکار ساختن تعارض ها و تنش های نهان که خاص یک واقعیت
اجتماعی است، بازشناخته می شود.
- آلن بیرو: جامعه شناسی یک دانش مشاهده ای است که به طور دقیق مجموع
پدیده ها، ساخت ها، نهادها، سازمان ها، گروه ها، قدرت ها، ارتباط بین
نیروها، روابط، کردار و رفتاری را که با زندگی انسان در جامعه پدیدار
می شود، به مطالعه می پردازد.
- گیدنز جامعه شناسی را «علم عوارض اجتماعی» نامیده است.
- کوالوسکی به جامعه شناسی، «علم سازمان های اجتماعی و تغییرات اجتماعی» گفته است.
- سیمل جامعه شناسی را «علم اجتماعی» می نامد.
- ماکس وبر، جامعه شناسی را «عمل اجتماعی» می داند.
- اسمال جامعه شناسی را «کنش های متقابل اجتماعی» و پارک، «علم رفتار اجتماعی» نامیده اند.
- جامعه عبارت است از اتحاد فیزیکی، روانی، اخلاقی موجودات باهوش، یا
داشتن نوعی گروهبندی کلی یا استحکام و مؤثر برای انجام هدفی مشترک برای
همه.
- جامعه عبارت است از مجموعه ی سازمان یافته ای از افراد که در سرزمینی
سکونت دارند و همکاری و تعاون به منظور فراهم آوردن نیازهای اجتماعی اساسی
بین آنها برقرار است.
- نهادهای اجتماعی عبارتند از رابطه ها، شیوه های رفتاری سازمان یافته و
ترکیبی از مدل های فرهنگی که نیازهای انسان آنها را به وجود آورده و برای
رفع نیازهای انسان به کار می رود.
- پدیده های اجتماعی عبارتند از رابطه ها و موقعیت ها یا واقعیت هایی که
به نحوی یک یا چند جنبه ی مختلف حیات اجتماعی را در بر می گیرند، یا به
تعریفی دیگر پدیده های اجتماعی ناشی از خصلت های جمعی، خانوادگی، طبقاتی و
ملی هستند که بر اثر روابط متقابل افراد و گروه ها و در روند تحولی جامعه
به وجود می آیند.
- آریان پور: گروه اجتماعی که صورت کامل آن جامعه است، واحدی اجتماعی
است مرکب از دو تن یا عده ی بیشتری انسان که بر اثر کنش های متقابل اجتماعی
به یکدیگر پیوند خورده اند.
- بروس کوئن: گروه به تعدادی از آدم ها اطلاق می شود که با یکدیگر روابط
متقابل دارند و بر اساس یک رشته چشمداشت های رفتاری مشترک، به همدیگر
احساس وابستگی می کنند.
- انواع گروههای اجتماعی براساس تیپولوژی دوگانه یا تقابل:
هورتون کولی:
1- گروه نخستین: خانواده، همبازی ها، همسایگی
2- گروه ثانوی: اداره، ارتش، شرکت، سندیکا
اگبرن ونیم کف:
1- گروه رویاروی: گروه های کوچک، خانواده، تیم ورزشی، کلاس درس
2- گروه نارویاروی: سازمان های اداری، گروه کارگر، گروه حزبی
سوروکین:
1- گروه افقی: ملت، گروه مذهبی، احزاب
2- گروه عمودی: طبقه ی اجتماعی، قشرها، لایه ها
چارلزالوور:
1- گروه اجباری: خانواده، گروه شهری، روستایی، ملت
2- گروه داوطلب: سازمان های اداری، گروه های ورزشی، احزاب
ویلیام سمنر:
1- درون گروه: گروه هایی که فرد عضو آن است
2- برون گروه: گروه هایی که فرد عضو آن نیست
- جورج هومنز: گروه اجتماعی عبارت است از عده ی معدودی از افراد که مدتی
تقریباً طولانی با یکدیگر ارتباط دارند و بین آنها نوعی ارتباط رویاروی
وجود دارد و این ارتباط، مستقیم و بدون واسطه ی افراد دیگر است.
- گروه رسمی، گروهی است که روابط افراد در داخل گروه و رابطه ی گروه با
گروه های خارج برابر دستورالعمل ها و مقرراتی است که از پیش تدوین گردیده
است و کاملاً حساب شده است؛ مثل گروه های اداری در سازمان های دولتی و یا
گروه های فنی و اداری در شرکت های تجاری و تولیدی و گروه های نظامی.
- گروه غیررسمی، گروهی است که فاقد هرگونه سازمان رسمی است و روابط
افراد در آن بر اساس صمیمیت و کاملاً عاطفی و دوستانه است. در این نوع گروه
ضوابطی که حاکم بر رفتار افراد باشد و از قبل تدوین یافته باشد، وجود
ندارد. مثل گروه های دوستانه در داخل سازمان های بزرگ یا گروه های همبازی.
تلخیص از، جامعهشناسی سازمانها و توانسازمانی - محمدرسول گلشنفومنی
در حال پردازش...
تماس با ما