تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

مفهوم و عناصر سازنده سنت (دیدگاه الهیات ارتدوکس)

توضیحات کوتاه:

شوراهای بعدی شکل گیری آموزه های کلیسای ارتدوکس، همان طور که دیده ایم، با هفتمین شورای جامع پایان نیافت. از 787 میلادی، این کلیسا عقیده خود را از دو راه اصلی ابراز کرده ...

توضیحات:

شوراهای بعدی
شکل گیری آموزه های کلیسای ارتدوکس، همان طور که دیده ایم، با هفتمین شورای جامع پایان نیافت. از 787 میلادی، این کلیسا عقیده خود را از دو راه اصلی ابراز کرده است، تعاریف شوراهای منطقه ای (یعنی شوراهایی که اعضای یک یا چند کلیسای ملی در آنها حضور می یابند، اما مدعی آن نیستند که معرف کلیسای مسیحی ارتدوکس به عنوان یک کل هستند و نامه ها یا بیانیه های اعتقادی که اسقف ها منتشر می کنند. اگرچه قطعنامه های اعتقادی شوراهای جهانی خطاناپذیر است، آراء یک شورای منطقه ای یا یک اسقف همواره در معرض خطا قرار دارد؛ اما اگر این آراء را بقیه مسیحیان بپذیرند، در این صورت آراء مزبور، از اعتبار جامع برخوردار می شود (یعنی اعتبار فراگیر نظیر آنچه بیانیه های اعتقادی شورای وحدت کلیساها از آن برخوردار است). قطعنامه های اعتقادی یک شورای جامع نمی تواند تجدیدنظر یا تصحیح شود، بلکه باید کاملا پذیرفته شود اما جامعه مسیحی در برخورد با مصوبات شوراهای منطقه ای به صورت گزینشی عمل کرده است. به عنوان مثال، در مورد شوراهای قرن هفدهم، کل کلیسای ارتدوکس بخشی از بیانیه های اعتقادی آنها را پذیرفت اما بخشی را کنار گذاشت یا تصحیح کرد.
بیانیه های اعتقادی اصلی ارتدوکس از 787 میلادی به قرار زیر است:
1) نامه عام قدیس فوتیوس (867)
2) نخستین نامه میخائل کرولاریوس به پطرس انطاکی (1054)
3) قطعنامه شورای قسطنطنیه در 1341 میلادی و 1351 میلادی درباره مناقشه عزلت نشینان
4) نامه عام قدیس مرقس افسسی (1440_1441)
5) اعتراف نامه گنادیوس، سر اسقف اعظم قسطنطنیه (1455_1456)
6) پاسخ های ارمیای دوم به لوتریان (1573_1581)
7) اعتراف نامه متروفنیس کریتوپولوس (1625)
8) اعتراف نامه ارتدوکس اثر پتر ماگیلا به شکل تجدید نظر شده (که شورای ژاسی بر آن مهر تأیید نهاد، 1642)
9) اعتراف نامه دسیتئوس (که شورای اورشلیم، آن راتأیید کرد، 1672)
10) پاسخ های پاتریارک های ارتدوکس به کشیشان سوگند نخورده عصر ویلیام (1718، 1723).
11) پاسخ پاتریارک های ارتدوکس به پاپ پیوس نهم (1848).
12) پاسخ شورای کلیسای قسطنطنیه به پاپ لئوی سیزدهم (1895).
13) نامه عام مقام سر اسقفی اعظم قسطنطنیه در باب اتحاد مسیحی و «نهضت وحدت کلیساها» (1920، 1952). این اسناد به ویژه موارد 5 تا 9 را برخی اوقات «کتاب های نمادین» کلیسای ارتدوکس می نامند، اما عالمان ارتدوکس بسیاری امروزه این عنوان را گمراه کننده می دانند و آن را به کار نمی برند.

آبای کلیسا
تعاریف شوراها را باید در متن گسترده تر آبای کلیسا مطالعه کرد. اما در مورد آبای کلیسا نیز همچون شوراهای منطقه ای، داوری جامعه مسیحی گزینشی است. نویسندگان گاه دچار اشتباه و گاه گرفتار آراء متضاد با یکدیگر می شوند. لازم است که گندم مکتوبات آبای کلیسا را از کاه مکتوبات آبایی جدا کرد. یک ارتدوکس نباید صرفا آبای کلیسا را بشناسد و نقل قول کند، بلکه باید در روح آبای کلیسا وارد شود و «ذهن آبایی» پیدا کند. او باید آبای کلیسا را نه صرفا به عنوان یادگار زمان گذشته بلکه به عنوان شاهدان و معاصران زنده مطرح کند. کلیسای ارتدوکس هرگز کوشش نکرده تا دقیقا مشخص کند که آبای کلیسا چه کسانی اند؛ چه رسد به این که آنان را به ترتیب اهمیت دسته بندی کند. اما این کلیسا برای نویسندگان قرن چهارم، به ویژه برای کسانی که این کلیسا «سه پیشوای بزرگ» می خواند، یعنی گریگوری اهل نازیانزوس، باسیل کبیر و یوحنای زرین دهان، احترام خاصی قائل است. در نظر کلیسای ارتدوکس، «دوره آبای کلیسا» در قرن پنجم پایان نیافت؛ زیرا بسیاری از نویسندگان بعدی نیز در زمره «آباء» هستند؛ از جمله: ماکسیموس، یوحنای دمشقی، تئودور استودیوس، شمعون نوالهیدان، کریگوری پالاماس، مرقس اهل افسس. در واقع، تلقی کردن آبای کلیسا به صورت حلقه ای بسته از نویسندگان که کاملا به گذشته تعلق دارند، خطرناک است، زیرا آیا عصر ما نمی تواند باسیل یا آتاناسیوس جدیدی را به بار آورد؟ این سخن که دیگر پدران مقدسی نخواهد بود، به معنای این است که روح القدس کلیسا را رها کرده است.

آیین عشای ربانی
کلیسای ارتدوکس بر خلاف کلیسای کاتولیک روم، چندان به تنظیم تعاریف اعتقادی رسمی نپرداخته است. اما این نتیجه گیری نادرست است که چون یک عقیده را کلیسای ارتدوکس هرگز به عنوان اصل اعتقادی اعلان نکرده، پس عقیده مزبور بخشی از سنت ارتدوکس نیست، بلکه مطلب صرفا شخصی است. این کلیسا هنوز هم به آموزه های خاصی که هرگز تعریف نشده، با یقین درونی تردیدناپذیر و اتفاق نظر کامل معتقد است، که درست همانند تنسیق صریح آموزه ها، الزام آور است. به گفته قدیس باسیل، «برخی مطالب را از تعالیم مکتوب داریم و برخی دیگر را از سنت رسولی دریافت کرده ایم که به صورت رازی به دست ما رسیدند و هر دو دسته مطالب از نظر دین داری تأثیر یکسانی دارند». این سنت باطنی «به صورت یک راز به دست ما رسید» و بیش از همه در عبادت کلیسا حفظ می شود. ایمان انسان در نیایش اش نمود می یابد. کلیسای ارتدوکس تعاریف صریح اندکی را درباره آیین قربانی مقدس و سایر شعائر مقدس، درباره جهان آخرت، مادر خدا، قدیسان و درگذشتگان مؤمن ابراز کرده است. دیدگاه کلیسای ارتدوکس درباره این موضوعات عمدتا در دعاها و سرودهای مراسم مذهبی ارتدوکس گنجانده شده است. فقط کلمات مراسم مذهبی نیست که بخشی از سنت است؛ نشانه ها و اعمال گوناگون فرو رفتن در آب غسل تعمید، تدهین مختلف با روغن، نشانه صلیب و غیره همگی معنای خاصی دارند و همگی به شیوه نمادین و نمایشی به بیان حقایق دین می پردازند.

قانون شرعی
شوراهای وحدت کلیساها، علاوه بر تعاریف اعتقادی، شرعیات کلیسا را تنظیم می کنند، که به سازمان و مقررات کلیسا مربوط می شوند؛ شوراهای منطقه ای و اسقف ها قوانین شرعی بعدی را تهیه می کنند. تئودور بالسامون، زوناراس و دیگر نویسندگان بیزانسی مجموعه هایی از شرعیات کلیسا را همراه با توضیح و تفسیر تدوین کردند. پدالیون «سکان» که تفسیر معیار یونانی و جدید است و در سال 1800 منتشر شد، کار آن قدیس نستوه، نیکودموس کوهستان مقدس است. قانون شرعی کلیسای ارتدوکس در غرب بسیار اندک مطالعه شده است و در نتیجه، نویسندگان غربی برخی اوقات در باره کلیسای ارتدوکس به اشتباه تصور می کنند که سازمانی است که در اصل هیچ گونه مقررات ظاهری ندارد. بر عکس، حیات کلیسای ارتدوکس قوانین بسیاری دارد که اغلب توأم با سخت گیری و جدیت است. اما باید اعتراف کرد که امروزه اجرای بسیاری از قوانین شرعی دشوار یا ناممکن است و به طور گسترده کنار نهاده شده است. اگر زمانی شورای جهانی جدید کلیسا تشکیل شود، یکی از وظایف اصلی آن کاملا ممکن است تجدید نظر و توضیح قانون شرعی باشد. تعاریف اعتقادی شوراها حائز اعتباری مطلق و قطعی است که قوانین شرعی به معنای دقیق کلمه نمی توانند مدعی آن شود؛ زیرا تعاریف اعتقادی به حقایق ابدی مربوط است، اما قوانین شرعی به حیات دنیوی جامعه مسیحی، که شرایط آن پیوسته در حال تغییر است و وضعیت های فردی بی نهایت گوناگون است. با این حال، میان شرعیات کلیسا و اصول اعتقادی کلیسا رابطه ای اساسی هست. شرعیات کلیسا صرفا کوششی برای به کارگیری اصول اعتقادی در وضعیت عملی زندگی روزمره هر مسیحی است. بدین ترتیب، به یک معنای نسبی، شرعیات کلیسا بخشی از سنت مقدس است.

شمایل
سنت کلیسا نه تنها از طریق واژه ها، اعمال و نشانه های استفاده شده در عبادت بلکه از طریق هنر خط و رنگ شمایل های مقدس ابراز می شود. یک شمایل صرفا تصویری مذهبی نیست که برای برانگیختن احساسات پسندیده در تماشاگر طراحی شود بلکه یکی از راه های تجلی خدا بر بشر است. مسیحی ارتدوکس از طریق شمایل به بینشی از جهان معنوی دست می یابد. از آنجا که شمایل بخشی از سنت است، نقاش شمایل نمی تواند آن گونه که دلخواه اوست، به اقتباس یا ابتکار دست زند، زیرا اثر او باید نمایانگر نظر کلیسا باشد نه احساسات زیبایی شناختی خاص او. الهام هنری مردود نیست بلکه در چارچوب برخی ضوابط مشخص به کار گرفته می شود. مهم این است که نقاش شمایل هنرمندی زبردست باشد، اما مهم تر از این آن است که او باید مسیحی صادق باشد که در چارچوب روح سنت زندگی کند و با آیین اعتراف و آیین عشای ربانی خود را آماده کارش کرده باشد. مهم ترین عناصری که از منظر بیرونی، سنت کلیسای ارتدوکس را شکل می دهد، چنین است: کتاب مقدس، شوراها، آبای کلیسا، آیین عشای ربانی، قوانین شرعی و شمایل. این امور را نباید جدا و در تقابل با هم دانست؛ زیرا روح القدس واحد از طریق همه آنها سخن می گوید و آنها با هم کل واحدی را به وجود می آورند که هر بخش در پرتو بقیه درک می شود. گاهی گفته می شود که علت اساسی فروپاشی مسیحیت غربی در قرن شانزدهم عبارت بود از تفکیک میان الاهیات و عرفان، و تفکیک میان آیین عشای ربانی و دینداری شخصی که در اواخر قرون وسطی وجود داشت. کلیسای ارتدوکس به سهم خود همیشه کوشش کرده است که از این گونه تقسیم بندی اجتناب کند. کل الهیات واقعی ارتدوکس، عرفانی است؛ درست همان طور که عرفان جدا شده از الهیات به صورت ذهنی و بدعت آمیز درمی آید، همین طور الهیات، در صورتی که عرفانی نباشد، به حکمت مدرسی بی روح و «افلاطونی» به معنای ناخوشایند آن، تنزل می کند. الهیات، عرفان، معنویت، اصول اخلاقی، عبادت، هنر. این امور را باید مجزا از هم نگه داشت. تعالیم را نمی توان درک کرد مگر آن که نیایش شود. اواگریوس می گوید که الهیدان کسی است که می داند چگونه عبات کند و کسی که با روح و از روی صدق نیایش می کند، با خود آن کار یک الهیدان است و اگر باید نیایش کرد، آموزه نیز باید بهره مند از حیات باشد؛ به تعبیر قدیس ماکسیموس، الاهیات بدون عمل، الهیات شیاطین است. اعتقادنامه تنها به کسانی تعلق دارد که با آن زندگی می کنند. ایمان و محبت، الهیات و زندگی جدایی ناپذیرند. در آیین عشای ربانی بیزانسی، اعتقادنامه با این واژه ها آغاز می شود: «به یکدیگر محبت بورزیم، که بتوانیم با عقیده واحد اذعان کنیم که پدر، پسر و روح القدس یعنی تثلیث در اصل، واحد و تفکیک ناپذیرند». این سخن دقیقا نگرش ارتدوکس به سنت است. اگر به یکدیگر محبت نداشته باشیم، نمی توانیم به خدا محبت داشته باشیم و اگر خدا را دوست نداشته باشیم، نمی توانیم به راستی اذعان به دین کنیم و نمی توانیم به روح باطنی سنت برسیم، زیرا راه دیگری غیر از محبت به خدا برای شناخت او وجود ندارد.

منابع
تیموتی وئر- فصلنامه هفت آسمان- شماره سی و چهارم- مقاله سنت مقدس منبع ایمان ارتدوکس- ترجمه حمید بخشنده
پل والی یر- فصلنامه هفت آسمان- شماره سوم و چهارم- مقاله سنت ارتدکس- ترجمه محمدتقی انصاری پور.
سایر اطلاعات:
کد مطلب: i1b9a
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: آموزشی     زیرگروه: عمومی

دفعات بازدید: 5     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/14 ق.ظ 2:10:30


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=i1b9a


هم گروهی ها
image
در این مقاله، بحث از اموری است که الهیات را می سازند و مقوم آن هستند. البته می توان این امور را (منابع الهیات) نامید، اما جان مک کواری این امور را (عوامل سازنده) نام می ...


image
الهیات مسیحی، مانند بیشتر رشته ها، بر تعدادی از منابع استوار است. در سنت مسیحی از گذشته بحث های بسیاری در باب هویت این منابع و اهمیت نسبی آن در تحلیل های الهیاتی صورت ...


image
مقدمه وحی در سه دین بزرگ هم تبار یهودیت، مسیحت و اسلام مقوله ای بنیادین از آگاهی دینی است. انسان از خدا و اراده اش آگاه است، زیرا خدا آزادانه خود و صفات، هدف و دستورات ...


image
رنسانس سرآغاز عصر جدیدی در تاریخ غرب رنسانس سرآغاز عصر جدیدی در تاریخ غرب است، از آن رو که هنرها، ادبیات و... بعد از قرن ها فراموشی و میرایی، دوباره جان گرفت و زنده شد؛ ...


image
کلید فهم نظام های الهیاتی آزادی بخش کلید فهم نظام های الاهیاتی آزادی بخش این است که آنها را با دیدی کل گرایانه (wholistic) ببینیم. آنها مسیحیتی را تعلیم می دهند که محدود به ...


image
در مسیحیت درباره تعریف وحی دو نظر کاملا متفاوت وجود دارد: نظریه زبانی و نظریه غیر زبانی. نظریه زبانی در کتاب فلسفه دین در بیان این نظریه چنین آمده: «دیدگاهی را که در ...


image
هدف آفرینش عیسی و فرستادن او در انجیل دو هدف برای آفرینش و ارسال عیسی ذکر شده است هدف اول نشان دادن و تعریف خود: «که خدا اراده نمود تا بشناساند که چیست، دولت جلال این ...


image
پایان یافتن وحی پس از عیسی مسیح می دانیم که خدا در زمان ها و مکان های گوناگون و از طریق عوامل مختلف خود را برای انسان ها جلوه گر ساخته است؛ خدا همواره پیامی را به نبی ...


image
زندگی و اندیشه های الهیاتی حسدای کرسکاس حسدای کرسکاس، متولد سال 1340، متکلم و سیاستمدار اسپانیایی بود. او اهل بارسلون بود و در آنجا به بازرگانی پرداخته و رهبری دینی ...


image
فلسفه ارسطویی متفکران یهودی در قرون وسطی تحت تأثیر فلسفه ارسطویی و نوافلاطونی و کلام عربی رساله های نظام مند مهمی در باب الاهیات یهودی پدید آوردند. در این زمان بود ...