تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

کتاب مقدس در الهیات کاتولیک (وحی)

توضیحات کوتاه:

مقدمه وحی در سه دین بزرگ هم تبار یهودیت، مسیحت و اسلام مقوله ای بنیادین از آگاهی دینی است. انسان از خدا و اراده اش آگاه است، زیرا خدا آزادانه خود و صفات، هدف و دستورات ...

توضیحات:

مقدمه
وحی در سه دین بزرگ هم تبار یهودیت، مسیحت و اسلام مقوله ای بنیادین از آگاهی دینی است. انسان از خدا و اراده اش آگاه است، زیرا خدا آزادانه خود و صفات، هدف و دستورات خود را آشکار کرده است. از دیدگاه کلیسای کاتولیک، خدا از راه القای تدریجی سر خاصش به صورت اعمال و کلمات، خود را بر آدمی آشکار ساخته است. از آنجاکه کتاب مقدس به الهام الاهی نوشته شده، کتاب مقدس در حقیقت کلام خداست. به بیان دیگر، خدا مؤلف کتاب مقدس است؛ زیرا او آیات آن را به مؤلفان بشری الهام کرده است. همچنین خدا با فرستادن پسرش خود را کاملا آشکار ساخت و عهدش را در او برای همیشه پایدار ساخت. این پسر کلمه نهایی پدر است، به طوری که وحی دیگری بعد از او نخواهد بود. اما در معرفت قرآنی، عیسی مسیح انسان مخلوق و بنده خدا است که آفرینشی ویژه، همانند آدم دارد؛ با این حال وجود وی هرگز خارج از نظام هستی و تدبیر خدا نیست. او در زمان خاصی تولد یافته است و قانون عمومی مرگ شامل حال او نیز می باشد. افزون بر این، از نظر اسلام، آخرین وحی الاهی با بعثت حضرت محمد (ص) تحقق یافته است. مقاله حاضر در بخش اول، به بیان و نیز بررسی «وحی خدا» و ماهیت آن در الاهیات کاتولیک آن می پردازد; در بخش دوم، دیدگاه کلیسای کاتولیک را در باره «کتاب مقدس» بیان کرده، مورد نقادی قرار می دهد و در بخش سوم، نقطه نظر کلیسای کاتولیک مبنی برپایان یافتن وحی پس از عیسی مسیح را مورد بحث و نقد قرار می دهد.

معنا و کاربرد وحی
معادل انگلیسی وحی، از ریشه لاتین «revelare» و به معنای پرده برداشتن یا نمایان کردن است. در کاربرد معمول، این واژه به معنای دریافت ناگهانی و غیر منتظره معرفتی است که دارای ویژگی حائز اهمیت فراوان است، به ویژه معرفتی که موجب پیدایش نگرش جدیدی نسبت به زندگی و دنیا برای دریافت کننده آن می شود. لغت نامه زبان فرانسه سه معنای متمایز را برای وحی در متون یهودی مسیحی ذکر کرده است:
1) وحی طبیعی، یعنی خود آشکار سازی خدا از طریق خلقت و ضمیر انسان
2) وحی فرا طبیعی، یعنی این که خدا از طریق کلماتی که به پیامبر خود خطاب می کند، معرفت به هستی خود، اراده خود، و طرح خود را آن گونه که در تاریخ آشکار شده است، به انسان ابلاغ می کند؛
3) وحی مستقیم، یعنی ارتباطی که خدا مستقیما با یکی از برگزیدگان خود، بهویژه از طریق مکاشفه یا گفتگو، برقرار می سازد. بنا به قاموس کتاب مقدس واژه وحی در کتاب مقدس در معانی زیر به کار رفته است:
1) نبوت مخصوص شهر، مملکت یا یک قوم (اعداد 24:2؛ دوم سموئیل 23:1؛ 15:1)؛
2) رئیس، یعنی آیتی برای یک قوم (خروج 12:10)؛
3) الهام (خروج 13:6: ملاکی 1:1: رومیان 11:4). وحی به معنای «الهام» و حلول روح القدس در مصنفان کتب مقدس است.
در الاهیات، این واژه عموما اشاره به اقدامی است که خدا از طریق آن، مشارکت در علم خود، از جمله آگاهی عمیق از خود را به خلائق می بخشد. چنین ارتباطی فرا طبیعی است، زیرا فراتر از چیزهایی است که آدمی می تواند با قوای اختصاصی خود به آنها پی ببرد.
اما وحی به این امور محدود نیست. ممکن است خدا راه های فرا طبیعی را برای ابراز حقایقی مناسب بداند که فهم آنها به خودی خود خارج از توانایی های عقل نیستند. حقیقت وحی این واقعیت است که وحی سخن مستقیم خدا با بشر است. اما این ارتباط ممکن است از طریق واسطه صورت گیرد. وحی به طور فشرده در بخشنامه شورای واتیکان «ایمان کاتولیک» تبیین شده است. اعتقادنامه «لامنتابیلی» (سوم ژوئیه، 1907)، با محکوم کردن موضع مخالف، اظهار می کند که اعتقادات جزمی ای را که کلیسا به عنوان وحی ابراز می کند، «حقایقی هستند که از آسمان نازل شده اند» و نه «تفسیر واقعیت های دینی ای که ذهن بشر به سختی به دست آورده است».
وحی آن گونه که توضیح داده شده کاملا متفاوت است با:
الهام اموری که خدا به صاحب یک کتاب مقدس عطا می کند، زیرا الهام گرچه مستلزم اشراق خاص ذهن است و به موجب آن، آدمی دریافت کننده اندیشه هایی از این قبیل است که خدا مایل است او به نگارش بپردازد، لزوما ابلاغ فراطبیعی این حقایق محسوب نمی شود.
روشن بینی هایی که ممکن است خدا گهگاه به یکی از مؤمنان ببخشد تا اهمیت حقیقتی دینی را که تا به حال به طور مبهم فهمیده شده است، آشکارا بفهمد.
امداد الاهی که به واسطه آن، پاپ هنگام عمل به عنوان معلم عالی مقام کلیسا، از همه خطاها در مورد ایمان یا اصول اخلاقی مصون می ماند.

تاریخچه وحی پژوهی در مسیحیت
تا قرون اخیر، مسیحیان وجود وحی و فهم پذیری آن را مسلم می دانستند از این رو درباره وحی به معنای دقیق کلمه، سخنان اندکی گفته شده است. احکام کلیسا بیشتر مربوط به ذکر مضامین وحی در پاسخ به بدعت های خاص است. در قرون وسطی، کلیسا مکررا علیه انکارهای مانویان نسبت به یکی بودن خدای عهد قدیم و عهد جدید بیانیه می دادند. شورای لاتران چهارم، که این نکته را بسط داد، در 1215 اظهار داشت که خدا «از طریق موسی و پیامبران مقدس و بندگان دیگرش، به ترتیب در برهه های زمانی مختلف»، «تعالیم سودمند» را به بشریت عرضه کرده است، و اوج آن در عملی است که از طریق آن، «تنها پسر مولود خدا، عیسی مسیح... با وضوح بیشتر، راه زندگی را آشکار کرد». بنا به مصوبه شورای ترنت، که در سال 1545 به دستور پاپ پل سوم تشکیل شد، کتاب مقدس عبارت است از نسخه لاتینی (وولگات). سنت نیز هموزن کتب مقدس شمرده شد. شورای ترنت در بحث خود از مراجع معتبر الاهی برای تعالیم به طور ضمنی به ماهیت وحی پرداخت. این شورا اعلام کرد که بشارت مسیحی، که «سابقا در کتب مقدس توسط پیامبران وعده داده شده است»، نخست توسط عیسی مسیح به طور شفاهی اشاعه داده شد. سپس رسولان، بر اساس آنچه از عیسی مسیح شنیده بودند، تحت تعلیم روح القدس، به گسترش آن پرداختند. در قرن نوزدهم، تعدادی از اشتباهات اساسی راجع به وحی و ایمان به باد انتقاد گرفته شد. ایمان گرایان به علت این نقطه نظرشان که شواهد معتبر به طور قاطع مؤید ایمان نیست، مورد نکوهش قرار گرفتند. عقل گرایان و لاادری گرایان به ترتیب به خاطر انکار امکان وحی و نفی امکان فهم وحی مطرود شدند. همچنین این موضع شبه عقل گرایانه، که با بلوغ کامل عقل بشری همه اعتقادات جزمی مسیحی را می توان با علم و فلسفه و بدون توسل به مقامات کلیسا اثبات کرد، رد شد. در شورای اول واتیکان (1869_1870) که به دستور پاپ پیوس نهم تشکیل شد، دو بخشنامه در مدت هشت ماه تدوین شد که در نخستین بخشنامه آن، موضوع «وحی» مورد توجه قرار گرفت. تعالیم کلیسا راجع به امکان، تحقق و ماهیت وحی را شورای واتیکانی اول عرضه کرد و این آموزه را مشروع شمرد که دانش بشری دارای دو نظام متمایز است: معرفت طبیعی، یعنی عقل و معرفت فرا طبیعی، یعنی وحی. گرچه عقل بشری قادر است در پرتو نور طبیعی خود به نوعی معرفت از خدا دست یابد، اما خدا از روی خیرخواهی راضی شد که خود و احکام ابدی خود را از راهی فراطبیعی آشکار سازد.

هدف وحی
وحی دارای هدفی دو بعدی است: نخست آن که، وحی این امکان را فراهم می سازد تا مهم ترین حقایق قابل فهم دین را همگان با اطمینان و بدون آمیختگی به اشتباه دریابند؛ دوم آن که وحی این توانایی را به انسان به عنوان مخلوق هوشمند می دهد که به سوی آن غایت فرا طبیعی که خدا برایش مقدر کرده است، جهت گیری کند. اگر انسان صرفا تقدیری طبیعی داشت، وحی دارای ضرورت اخلاقی صرف می بود، اما با توجه به دعوت آزاد انسان به رؤیت شهودی خدا، وحی برای حصول نجات ضرورت تام دارد. از این رو امور وحی شده نه تنها شامل حقایقی است که عقل انسان می تواند با تلاش خود آنها را دریابد، بلکه مهم تر از این، دربردارنده اسراری الاهی نیز است که به هیچوجه نمی توان بدون وحی بدان ها پی برد. این اسرار، حتی پس از انکشاف همچنان در نزد خدا مستور باقی می مانند، به گونه ای که انسان می تواند آنها را تنها به طور مبهم در زندگی خود درک کند. در شورای اول واتیکان، روابط وحی و عقل مورد توجه قرار گرفت. این شورا اظهار کرد که عقل نمی تواند هیچ گونه پوچی را در واقعیت یا مضامین وحی مسیحی مشاهده کند. در واقع عقل می تواند در سایه نشانه های قابل قبول فراوان، به ویژه معجزات و پیشگویی ها، معقول بودن اعتقادورزی را ثابت کند. هنگامی که ایمان تحقق یابد، عقل می تواند به طور ثمربخشی درباره داده های وحی تأمل کند. اگر این تأمل با جدیت، پارسایی و تواضع توأم باشد، عقل می تواند به دریافتی پر فایده از اسرار نایل آید. چنین دریافتی می تواند از مقایسه رازهای وحیانی با یکدیگر و با فرجام نهایی انسان و اموری که به طور عادی دانسته شده اند، پدید آید. گرایش های تجددخواهانه در آغاز قرن بیستم مناسبتی را برای توضیحات بیشتر فراهم کرد. مرجعیت تعلیمی کلیسای کاتولیک اظهار کرد که وحی صرفا شور و احساسی نیست که از اعماق ناخودآگاه می جوشد. وحی دارای محتوای عقلانی مشخصی است که نه بر پایه شواهد باطنی، بلکه به استناد خدای منکشف پذیرفته می شود. چنین پذیرشی بهواسطه شواهد بیرونی معتبر به ویژه معجزات و پیشگویی ها، که تأثیر خود را بر ذهن مدرن از دست نداده است، تأیید می شود. اصول اعتقادی کلیسا، حقایق وحیانی است؛ آنها در طول زمان به مجموعه عقایدی که دارای معنای دیگری باشند، تغییر نمی یابند. در شورای دوم واتیکان (1962_1965) که به دستور پاپ جان بیست و سوم تشکیل شد، «وحی الاهی» مورد بحث و اختلاف نظر شدید قرار گرفت و پیش از انتشار سند نهایی مربوط به وحی، در پنج مرحله نسخه های تدوین و مورد تجدیدنظر قرار گرفت. این شورا بخشنامه کاملا عقیدتی، دی وربوم، را به موضوع وحی اختصاص داد. دی وربوم و نیز کتاب تعالیم کلیسای کاتولیک در ذیل سه عنوان: (1) وحی خدا، (2) انتقال وحی (3) کتاب مقدس به موضوع وحی پرداخته است.

1وحی خدا در الاهیات کاتولیک
آنچه سبب ارتباط خدا با انسان و ابلاغ وحی الاهی شد، صفات کمالی خدا، یعنی صفت خیرخواهی و صفت حکیم بودن اوست: «خدا از روی خیرخواهی و حکمتش راضی شد تا خود را آشکار کند و سر مشیت خود را بشناساند. مشیت او این بود که تمام آدمیان به کمک روح القدس و از طریق مسیح، یعنی کلمه ای که جسم شد، به پدر راه پیدا کنند و بدین ترتیب در ذات الاهی شریک شوند». وحی الاهی تنها به صورت کلامی نیست، بلکه به صورت غیرکلامی نیز صورت می گیرد و در واقع وحی خدا در عیسی، صورت کامل خود را می یابد، طرح وحی الاهی «از طریق اعمال و کلماتی که ذاتا به یکدیگر وابسته اند» در یک زمان تحقق می یابد. خدا به تدریج با انسان ارتباط برقرار می کند. خدا انسان را آماده می کند تا در طی مراحلی وحی فراطبیعی را بپذیرد که این وحی در شخص و رسالت کلمه متجسد، یعنی عیسی مسیح به اوج خود می رسد. همچنین وحی امری مستمر بوده است که در دوره های تاریخی متعددی از طریق نوح، ابراهیم، و موسی رخ نموده است: خدا «از همان آغاز خود را بر پدر و مادر نخستین ما نمایاند». او آنان را به ارتباط صمیمانه با خود دعوت می کند و جامه فیض و عدالت را بر آنان می پوشاند. این وحی به سبب گناه پدر و مادر نخستین ما قطع نمی شود. «بعد از هبوط، خدا آنان را با امید نجات و وعده رستگاری دلگرم کرد و همواره توجه اش به نسل بشر را نشان داد. زیرا او می خواهد به همه کسانی که با پایداری در اعمال خیر به دنبال نجات اند، زندگی جاودان عطا کند». پیمان با نوح بعد از طوفان نیز بیانگر اصل تدبیر الاهی نسبت به «امت ها»ست. این پیمان در طول دوره های امت ها، به قوت خود باقی می ماند و سپس خدا ابراهیم را برمی گزیند: خدا به منظور گرد آوردن بشریت متفرق، ابراهیم را از ولایت خود، مولد خویش و از خانه پدر خود فرا می خواند (پیدایش 12:1)، و او را ابرام می گرداند، یعنی «پدر امت های بسیار»؛ «از تو جمیع قبایل جهان برکت خواهد یافت». ذریه ابراهیم امانت دار پیمانی خواهند بود که با مشایخ، یعنی افراد برگزیده، بسته شد و فراخوانده شدند تا برای روزی آماده شوند که خدا تمام فرزندانش را در یک کلیسا جمع خواهد کرد. آنان ریشه آن درختی خواهند بودکه امت ها وقتی ایمان می آورند بدان پیوند زده می شوند. مشایخ، پیامبران و برخی شخصیت های دیگر عهد عتیق در تمام سنت های عبادی کلیسا به عنوان قدیس مورد تکریم بوده اند و همیشه خواهند بود. و آنگاه موسی واسطه وحی الاهی می شود: خدا، بعد از مشایخ، اسرائیل را با رهانیدن از بردگی در مصر، به عنوان قوم خود شکل داد. او با آنان عهد کوه سینا را پی ریزی کرد و از طریق موسی شریعتش را به آنان عطا کرد تا او را خدای واحد زنده و حقیقی، پدر مآل اندیش و داور عادل بدانند و بدین عنوان به او خدمت کنند، و منتظر منجی موعود باشند. و در نهایت، عیسی «واسطه و کمال همه وحی ها» است. خدا همه چیز را در این کلمه خود گفته است. در این میان، قدیس یوحنای صلیبی، آیات 1 و 2 از نامه به عبرانیان را به نحو شگفت انگیزی تفسیر کرد: او با اعطا کردن پسرش به ما که تنها کلمه اش است (زیرا کلمه دیگری ندارد)، به یکباره همه چیز را در این یگانه کلمه اش گفته است و چیز دیگری برای گفتن ندارد... زیرا آنچه را به طور پراکنده به پیامبران گفته است، اکنون با اعطای این کل که پسرش است، به یک مرتبه همه چیز را به ما گفته است. هر که چشمانش را بر مسیح کاملا متمرکز نکند و با تمایل به نوعی بدعت دیگر به سر برده، جویای خدا باشد یا آرزومند نوعی مکاشفه یا وحی باشد، نه تنها به خاطر رفتار احمقانه، بلکه به خاطر رنجاندن او گناهکار خواهد بود. نکته آخر آن است که بنابه دیدگاه کلیسای کاتولیک، پس از عیسی مسیح، وحی دیگری نخواهد بود. «بنابراین، تدبیر نجات مسیحی، بدین لحاظ که همان عهد جدید و نهایی است، هرگز از بین نخواهد رفت و پیش از تجلی شکوهمند خداوند ما عیسی مسیح، توقع وحی همگانی جدیدی نمی رود». با این حال، اگرچه وحی از قبل کامل است، معنای آن کاملا روشن نشده و این بر عهده دین مسیحیت است که به تدریج و در طول قرن ها معنای تام خود را دریابد.
(ادامه دارد...).

منابع
حمید بخشنده- فصلنامه هفت آسمان- شماره سی و هفتم- مقاله بررسی نقادانه وحی و کتاب مقدس در الاهیات کاتولیک
ابراهیم امینی- وحی در ادیان آسمانی- قم- مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی- 1377 ش.
باربور ایان- علم و دین- ترجمه بهاءالدین خرمشاهی- تهران- مرکز نشر دانشگاهی- 1374 ش.
پیترز، اف. ای- یهودیت، مسیحیت، اسلام- ج 2- ترجمه حسین توفیقی- قم- مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب- 1384 ش.
هنری تیسن- الاهیات مسیحی- ترجمه ط. میکائلیان- انتشارات حیات ابدی.
آرچیبالد رابرتسون- عیسی اسطوره یا تاریخ- ترجمه حسین توفیقی- قم- مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب- 1378 ش.
محمدرضا- زیبایی نژاد- مسیحیت شناسی مقایسه ای- تهران- 1382 ش.
محمدباقر سعیدی روشن- تحلیل وحی- تهران- 1375 ش.
عبدالرحیم سلیمانی- نقادی کتاب مقدس- هفت آسمان- شماره 8- زمستان 1379 ش.
دان کیوپیت- دریای ایمان- ترجمه حسین کامشاد- تهران طرح نو- 1376 ش.
تونی لین- تاریخ تفکر مسیحی- ترجمه روبرت آسریان- تهران- نشر و پژوهش فرزان روز- 1380 ش.
توماس میشل- کلام مسیحی- ترجمه حسین توفیقی- قم- مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، 1381 ش.
جان بی ناس- تاریخ جامع ادیان- ترجمه علی اصغر حکمت- تهران انتشارات علمی و فرهنگی- 1385ش.
جیمز هاکس- قاموس کتاب مقدس- تهران اساطیر- 1377 ش.
ویلیام هوردرن- راهنمای الاهیات پروتستان- ترجمه ط. طهوس میکائیلیان- تهران شرکت انتشارات علمی فرهنگی- چاپ اول- 1368 ش.
جان هیک- فلسفه دین- ترجمه بهزاد سالکی- تهران- انتشارات بین المللی الهدی- 1376 ش.
سایر اطلاعات:
کد مطلب: h1b8a
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: آموزشی     زیرگروه: عمومی

دفعات بازدید: 4     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/14 ق.ظ 2:02:30


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=h1b8a


هم گروهی ها
image
در این مقاله، بحث از اموری است که الهیات را می سازند و مقوم آن هستند. البته می توان این امور را (منابع الهیات) نامید، اما جان مک کواری این امور را (عوامل سازنده) نام می ...


image
کلید فهم نظام های الهیاتی آزادی بخش کلید فهم نظام های الاهیاتی آزادی بخش این است که آنها را با دیدی کل گرایانه (wholistic) ببینیم. آنها مسیحیتی را تعلیم می دهند که محدود به ...


image
در مسیحیت درباره تعریف وحی دو نظر کاملا متفاوت وجود دارد: نظریه زبانی و نظریه غیر زبانی. نظریه زبانی در کتاب فلسفه دین در بیان این نظریه چنین آمده: «دیدگاهی را که در ...


image
هدف آفرینش عیسی و فرستادن او در انجیل دو هدف برای آفرینش و ارسال عیسی ذکر شده است هدف اول نشان دادن و تعریف خود: «که خدا اراده نمود تا بشناساند که چیست، دولت جلال این ...


image
پایان یافتن وحی پس از عیسی مسیح می دانیم که خدا در زمان ها و مکان های گوناگون و از طریق عوامل مختلف خود را برای انسان ها جلوه گر ساخته است؛ خدا همواره پیامی را به نبی ...


image
زندگی و اندیشه های الهیاتی حسدای کرسکاس حسدای کرسکاس، متولد سال 1340، متکلم و سیاستمدار اسپانیایی بود. او اهل بارسلون بود و در آنجا به بازرگانی پرداخته و رهبری دینی ...


image
فلسفه ارسطویی متفکران یهودی در قرون وسطی تحت تأثیر فلسفه ارسطویی و نوافلاطونی و کلام عربی رساله های نظام مند مهمی در باب الاهیات یهودی پدید آوردند. در این زمان بود ...


image
مندلسون از روزگار موسی مندلسون به بعد، قلمرو تفکر یهودی در جهان غرب پذیرای الاهیات شد. مجموعه ای از مشکلات مرتبط با رویداد آزادسازی فرهنگی، سیاسی و اجتماعی یهودیان ...


image
آیاتی که خداشناسی یهود را نقد کرده اند آیات مورد بحث، گاهی مستقیما درباره خدا و صفات او هستند، گاهی درباره انسان هایی که درباره آنها غلو شده سخن می گویند و گاهی به ...


image
فیلون این دیدگاه که خدا به رغم قدرت مطلق خود، پاره ای امور را انجام نمی دهد، دیدگاهی است که می توان آن را در کتاب مقدس عبری و نزد فیلون یافت و به مسئله ای در باب امور ...