تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

بیم و امید در برنامه انبیای الهی

توضیحات کوتاه:

از نظر اصول تربیتی، خطرناک ترین روش در تربیت یک انسان، تکیه بر امید تنها و یا بیم تنها است. تربیتی که بر تک عاملی استوار باشد یا مایه طغیان و یا وسیله یأس خواهد بود، ...

توضیحات:

از نظر اصول تربیتی، خطرناک ترین روش در تربیت یک انسان، تکیه بر امید تنها و یا بیم تنها است. تربیتی که بر تک عاملی استوار باشد یا مایه طغیان و یا وسیله یأس خواهد بود، امید بیش از حد مایه سهل انگاری می گردد و چه بسا فرد تحت تربیت از انجام وظایف شانه خالی می کند، فرزندان بنی اسرائیل به خاطر امید فزون از حد، راه طغیان و تجاوز را در پیش گرفتند و خود را ملت برگزیده انگاشتند و از هر نوع فساد به امید مغفرت خدا خودداری نکردند و شعار آنان این بود که: «لن تمسنا النار إلا أیاما معدوده: جز مدتی کوتاه آتش دوزخ ما را نخواهد سوخت.» (بقره/ 80)
همچنان که بیم تنها کارساز نیست چه بسا مایه یأس و نومیدی می گردد و از این جهت قرآن یأس و نومیدی از رحمت خدا را از ویژگی های کافران می شمارد و می فرماید: «انه لا ییأس من روح الله الابالقوم الکافرون؛ از رحمت خدا جز کافران کسی مأیوس نمی گردد.» (یوسف/ 87)
از این جهت در برنامه های امروز امور تربیتی، به هر دو عامل توجه شده و به موازات یکدیگر پیش می روند، مثلأ اگر در جوامع پیشرفته زندان و تبعید و کارهای اجباری و سر انجام اعدام هست، در برابر آن تشویق و تقدیر و ترفیع رتبه و معرفی افراد خدمتگزار به جامعه، نیز وجود دارد.
تبشیر و انذار از اوصاف ممتاز همه انبیای الهی است، در برنامه های پیامبران بشارت و انذار، بیم و امید، به موازات یکدیگر پیشرفته و پیامبران خدا چنین معرفی شده اند: «فبعث الله النبین مبشرین و منذرین؛ خدا پیامبرانی برانگیخت که مژده آور و بیم دهنده بودند.» (بقره/ 213) «و رسلا قد قصصناهم علیک من قبل و رسلا لم نقصصهم علیک وکلم الله موسی تکلیما * رسلا مبشرین و منذرین؛ انبیا با این دو جناح آمده اند، هم به فضیلت هدایت می کنند و بشارت می دهند و هم از رذیلت باز می دارند و انذار می کنند.» (نساء/ 164-165)
و باز می فرماید: «و ما نرسل المرسلین إلا مبشرین و منذرین فمن آمن و أصلح فلا خوف علیهم و لا هم یحزنون؛ و ما پیامبران (خود) را جز بشارتگر و هشدار دهنده نمی فرستیم، پس کسانی که ایمان آورند و نیکوکاری کنند بیمی بر آنان نیست و اندوهگین نخواهند شد.» (انعام/ 48)
این آیه و آیات مشابه آن در قرآن مجید که «بشارت» و «انذار» را به عنوان برنامه اصلی انبیاء می شمرد هم پاسخی است به کسانی که انبیاء را خدایان می شمردند و انتظار هرگونه قدرت نمایی الهی از آنها داشتند و هم کسانی که به دعوت آنها پشت کرده و راه خلاف را می پیمودند، می فرماید: «وظیفه آنها فقط بشارت و انذار است» و بقیه امور مربوط به خدا است و قبول هدایت مربوط به خود مردم می باشد و لذا در پایان همین آیه می خوانیم: «کسانی که ایمان بیاورند و خویش را اصلاح کنند نه ترسی دارند و نه غمگین می شوند» «فمن آمن و أصلح فلا خوف علیهم و لا هم یحزنون»، «و الذین کذبوا بآیاتنا یمسهم العذاب بما کانوا یفسقون؛ و کسانی که آیات ما را تکذیب کردند، به سزای نافرمانی شان عذاب (ما) آنها را در خواهد گرفت.» (انعام/ 49)
اصولا تمام انگیزه های انسانی را می توان در این دو جمله معروف خلاصه کرد «جلب منافع» و «دفع مضار» (اعم از مادی و معنوی) و «بشارت» و «انذار» به این دو انگیزه دامن می زند و پایه اصلی هرگونه تربیت الهی و مردمی، مادی و معنوی نیز بر همین دو اصل استوار است.
نه بشارت به تنهایی کافی است و نه انذار و مجازات، در تمام مراحل تربیت از لحظه طفولیت گرفته تا دم مرگ باید این دو اصل اساسی بر زندگی انسان ها حاکم باشد و کسانی که یکی از این دو را نادیده بگیرند برنامه هایی ناموفق خواهند داشت همان گونه که تشویق عامل حرکت است، تهدید برای مجرمان سرسخت عاملی باز دارنده محسوب می شود.
خدای سبحان درباره بسیاری از انبیا می فرماید: آنان رسالت دارند مردم را به بهشت بشارت دهند و از جهنم بیمناک کنند و از آن جا که همه انبیا از یک هدایت خاص الهی برخوردارند و همگان وظیفه مشترکی دارند بنابراین، همه برای تبشیر و انذار آمده اند.
در این آیات امید و بیم به صورت کلی مطرح شده اند ولی در آیات دیگر، کلیات، حالت جزئی به خود گرفته و می توان فهرست این نویدها و بیم های جزئی را چنین بیان کرد:
1_ بشارت به نعمت های دنیوی.
2_ بیم از نقمت های دنیوی.
3_ بشارت دادن از عذاب های اخروی.

منابع
جعفر سبحانی- منشورجاوید جلد10- صفحه 329
ناصر مکارم شیرازی- پیام قرآن جلد7- صفحه 28
عبدالله جوادی آملی- تفسیر موضوعی جلد6- صفحه 88
سایر اطلاعات:
کد مطلب: bd98
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: مذهبی     زیرگروه: اصول اعتقادی

دفعات بازدید: 6     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/12 ب.ظ 8:17:30


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=bd98


هم گروهی ها
image
امام علی (ع) در نهج البلاغه (خطبه اول) بعد از آنکه خلقت عالم و آدم را اشاره می فرماید، نوبت مسأله بعث رسل (بعثت) می رسد و می فرماید: «فبعث فیهم رسله؛ خدا رسولان خود را در ...


image
عده ای از مستشرقین و بیشتر، از مستشرقین یهودی شروع شده است، شاید اول کسی که این حرف را گفته گلدزیهر بوده و بعد نولدکه و امثال او گفته اند که پیغمبر (ص) العیاذبالله در ...


image
شما می بینید قرآن چیزهایی را نقل می کند که انسان می بیند در این زمان نیست. حضرت نوح (ع) بیچاره می گوید خدایا شب و روز به دنبال این مردم دویدم، به صورت علنی دعوتشان کردم، ...


image
مذمت بت پرستی خداوند می فرماید: «قال افتعبدون من دون الله مالا ینفعکم شیئا و لایضرکم* اف لکم و لما تعبدون من دون الله افلا تعقلون؛ (ابراهیم) گفت: آیا جز خدا چیزی را می ...


image
دین مزدک به وسیله نیروی نظامی و اعمال زور و خشونت فوق العاده بر حسب ظاهر درهم کوبیده شد، ولی مانند آتشی در زیر خاکستر همچنان باقی بود. مسلما اگر اسلام ظهور نمی کرد ...


image
آیین بودیسم یکی از شاخه های کیش هندوست که در هندوستان و حدود دو قرن بعد از مرگ بودا به همت فرمان روایی به نام «آشوکا» رشد و گسترش یافت و بعدها از سرزمین اصلی کوچ و در ...


image
در دوره برهمنی (سالهای 800 ق.م. تا 500 ق.م.) آیین قربانی به افراط گرایید و با توسعه آن مسائل عمیق دینی به فراموشی سپرده شد. قربانی اسب و چیزهای دیگر آسیب شدیدی به اقتصاد ...


image
کارکنان دستگاه خدایان را این طبقه تشکیل می داد؛ و فقط کاهنان حق داشتند وارد جایگاه خدایان شوند. کاهن به خدایان غذا می داد و مشعل های معابد را روشن می کرد. در تلقی ...


image
روم یکی از کشورهای بسیار باشکوه و قدرتمند جهان باستان روم بود که بخش مهمی از اروپا، ترکیه و شام را شامل می شد. رومیان از گذشته های دور تاکنون در معماری، نقاشی، مجسمه ...


image
کنفوسیوس که نام واقعی او کونگ چیو است و شاگردانش او را گونگ فوتزوه می نامیدند، در سال 551. م. در شهر چوفو در ایالت لو به دنیا آمد. در افسانه های باستانی چین آمده است که ...