تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

روش استفهامی در قرآن

توضیحات کوتاه:

شکل و سبک و صورت استفهام، از صورتهایی است که قرآن مجید مکرر از آن استفاده می کند که البته استفهام صورتهای مختلفی دارد. وقتی مطلبی به این شکل بر فطرت انسان عرضه می شود ...

توضیحات:

شکل و سبک و صورت استفهام، از صورتهایی است که قرآن مجید مکرر از آن استفاده می کند که البته استفهام صورتهای مختلفی دارد.
وقتی مطلبی به این شکل بر فطرت انسان عرضه می شود انسان چاره ای ندارد جز اینکه جواب مثبت بدهد که خود روش استفهامی روش خاصی است در بیان و یکی از بهترین روشهاست و معمولا آن را روش سقراطی هم می نامند، از باب اینکه سقراط در فلسفه خود از همین روش استفاده می کرد، یعنی در محاورات خود مطلب را از جای ساده ای شروع می کرد و به صورت سوال به طرف مقابل عرضه می کرد که آن طرف بتواند جواب دهد.
بعد که جواب می گرفت سوال دوم را مطرح می کرد، باز از او جواب می گرفت و بعد سوال سوم را مطرح می کرد و به ترتیب، ذهن او را همین طور می کشید و بالا می آورد.
یکمرتبه طرف مقابل متوجه می شد به حقیقتی که پذیرفتن آن برای او بسیار مشکل بود و قبلا هم بسا که منکر آن حقیقت بود اعتراف کرده است و آن همان حقیقتی بود که سقراط مدعی آن بود.
در قرآن مجید این سبک و روش زیاد معمول است. مثلا وقتی می خواهد بفرماید: مردمان عالم و مردمان جاهل نمی توانند برابر باشند، آن را به صورت استفهام ذکر می کند: «قل هل یستوی الذین یعلمون و الذین لایعلمون؛ تو خودت بگو، آیا کسانی که می دانند با کسانی که نمی دانند مانند یکدیگرند؟» (زمر/ 9) یا آیات دیگری در این زمینه مانند: «ام نجعل الذین امنوا و عملوا الصالحات کالمفسدین فی الارض ام نجعل المتقین کالفجار؛ آیا کسانی را که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده اند، همانند مفسدان در زمین می کنیم، یا پرهیزگاران را چون فاجران قرار می دهیم؟» (ص/ 28).
این آیه هم به همین صورت است و این روش در تعلیم و تربیت بسیار روش خوبی است. خداوند به اهل ایمان خطاب می کند.
ببینید خدای عالم در وحی خود به ما انسانها و مخلوقهای ضعیف با چه صورتی مطلب را عرضه می دارد؟ مثل کسی است که بخواهد قبلا از ما اجازه بگیرد و بعد سخنش را ذکر کند و این چقدر در نفس و روح ما موثر است.
می فرماید: «یا ایها الذین امنوا هل ادلکم علی تجاره تنجیکم من عذاب الیم؛ ای اهل ایمان! آیا شما را راهنمایی کنم به معامله و تجارتی که شما را از عذابی دردناک برهاند؟» (صف/ 10) این «هل ادلکم» آنقدر به قول علمای ادب در آن استعطاف هست که وقتی انسان فکر کند که خدای عالم با ما که بشر ضعیف هستیم به این صورت دارد صحبت می کند (نمی تواند نه بگوید).
گویا خداوند چنین می گوید: آیا اجازه می دهید من شما را یک راهنمایی کنم؟ حال مگر می شود انسانی پیدا شود که ببیند خدای عالم از او تقاضا کند که آیا اجازه هست من شما را یک راهنمایی کنم و بعد هم به طور مجمل و سربسته بگوید این راهنمایی، راهنمایی به معامله ای است که شما را از عذاب دردناک نجات می دهد، آن وقت این انسان بگوید نه، (اجازه نیست)؟!
گذشته از اینکه او خدای عالم است، اگر یک فرد عادی هم به انسان چنین بگوید که من می خواهم معامله ای به تو پیشنهاد کنم که اثرش این است که تو را از عذابی دردناک نجات می دهد (انسان می پذیرد). آنچه گفتیم مربوط به شکل و صورت این پیشنهاد بود که صورت استفهام است.

منابع
مرتضی مطهری- آشنایی با قرآن 7- صفحه 28-24
سایر اطلاعات:
کد مطلب: tfda
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: آموزشی     زیرگروه: عمومی

دفعات بازدید: 5     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/13 ق.ظ 1:06:30


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=tfda


هم گروهی ها
image
"پیامبر اکرم (ص)" فرمودند: «انما بعثت لاتمم مکارم الاخلاق؛ من تنها برای تکمیل بزرگواری های اخلاق برانگیخته شده ام» (مکارم اخلاق- صفحه 8). من مبعوث شده ام برای کاری، برای ...


image
چرا ذکر فضایل و زندگی اهل بیت پیغمبر این همه اجر و ثواب دارد؟ آنها انسانهای ساخته شده هستند، انسانهای ساخته شده مطابق عالی ترین مدل انسانیت، آن مدلی که خدای انسان ...


image
دو آیه در قرآن کریم هست که بعضی از مفسرین و نه همه آنان خیال کرده اند که این دو آیه به نوعی با یکدیگر منافات دارند و یکی را ناسخ دیگری دانسته اند. یکی آیه ای است که می ...


image
در قرآن کریم حال مردمان تفریط کار و عمر ضایع کن را بعد از مرگ چنین بیان می کند، که آنها با التماس می گویند: «خدایا ما را برگردان به دنیا تا به عمل صالح، گذشته از دست ...


image
امیرالمؤمنین علی (ع) می فرماید: «از نفس خودتان حساب بکشید پیش از آنکه شما را به حساب بکشند و خودتان را وزن کنید و بسنجید پیش از آنکه شما را وزن کنند و تحت سنجش در ...


image
قرآن کریم می فرماید: «یا ایها الذین آمنوا اتقوا الله و لتنظر نفس ما قدمت لغد و اتقوا الله ان الله خبیر بما تعملون؛ ای صاحبان ایمان و دلهای بیدار تقوا داشته باشید و ...


image
ز دست غیر ننالم چرا که همچو حباب *** همیشه خانه خراب هوای خویشتنم در قرآن کریم آیات زیادی هست که از مسئله ظلم به نفس یاد می کند، مثل اینکه می فرماید: "همانا خداوند به ...


image
در آغاز جنگ صفین همینکه سپاه علی (ع) و سپاه معاویه به یکدیگر نزدیک شدند سپاه معاویه پیش دستی کردند و جلو آب را بر سپاه علی گرفتند و مانع استفاده آنها از آب شدند و این را ...


image
از برای عشق معایبی نیز هست. از جمله معایب آن این که عاشق در اثر استغراق در حسن معشوق از عیب او غفلت می کند که: «حب الشیء یعمی و یصم؛ دوستی هر چیز کور و کر می کند»، «و من ...


image
کلامی دارد امام صادق (ع) که بسیار کلام بزرگی است. حدیثی است در کافی جلد 1 صفحه 26-27)، در ضمن آن حدیث این جمله است: «العالم بزمانه لاتهجم علیه اللوابس؛ کسی که زمان خودش را ...