تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

تقوای الهی از منظر قرآن

توضیحات کوتاه:

دو آیه در قرآن کریم هست که بعضی از مفسرین و نه همه آنان خیال کرده اند که این دو آیه به نوعی با یکدیگر منافات دارند و یکی را ناسخ دیگری دانسته اند. یکی آیه ای است که می ...

توضیحات:

دو آیه در قرآن کریم هست که بعضی از مفسرین و نه همه آنان خیال کرده اند که این دو آیه به نوعی با یکدیگر منافات دارند و یکی را ناسخ دیگری دانسته اند. یکی آیه ای است که می فرماید: «یا ایها الذین امنوا اتقوا الله حق تقاته؛ یعنی تقوای خدا را داشته باشید آنچنان که شایسته این تقواست» (آل عمران/ 102) و آیه دوم: «فاتقوا الله ما استطعتم؛ تقوای الهی داشته باشید به آن اندازه که قدرت دارید» (تغابن/ 16).
بعضی از مفسرین گفته اند که آیه دوم ناسخ آیه اول است، تخصیصی است در مفاد آیه اول، چون این که آنچنان که او شایسته است تقوای او را داشته باشید، مافوق قدرت بشر است. آیه دوم می فرماید شما که نمی توانید آنچنان که او شایسته است تقوای او را داشته باشید پس به اندازه قدرت خودتان تقوا داشته باشید.
همان طور که بعضی از مفسرین مخصوصا صاحب تفسیرالمیزان می فرمایند این سخن درست نیست، این دو آیه اصلا با یکدیگر منافات ندارند. چنین نیست که در آیه اول گفته شده باشد نسبت به خدا آنچنان که شایسته اوست ولو اینکه مافوق قدرت شما باشد تقوا داشته باشید، یعنی آن آیه تکلیف به مافوق قدرت کرده باشد، خدا هیچ گاه تکلیف به مافوق قدرت نمی کند، بلکه آیه اول ناظر به این است که تقوای هر چیزی متناسب با خود آن چیز است. با توجه به اینکه گفتیم تقوا یعنی خود نگهداری، مثلا اگر انسان بخواهد خودش را از کیفرهای قوانین دنیوی نگه دارد حداکثر خودنگهداری این است که یک تخلف ظاهر و روشنی نکند. «حق تقاته» در مورد قوانین دنیوی همین مقدار است.
اما آیا قانون بشری اقتضا دارد که من در قلب خودم هم رضایت به آن داشته باشم؟ نه، دیگر قانون بشری چنین اقتضایی ندارد. آیا من در دل خودم هم خلاف آن را خطور ندهم؟ نه، این یک امر قراردادی اجتماعی است که بیش از آنچه گفتیم اقتضا ندارد. ولی تقوای الهی داشتن مطلب دیگری است. اینکه انسان صرفا در عمل مخالفت نکند، یک درجه از تقوای الهی است. تقوای به قلب، تقوای به عقل، تقوای به تمام وجود، اینها هم درجات تقوا هستند. پس آن آیه ای که می فرماید: «اتقوا الله حق تقاته» نظر به کیفیت دارد و کیفیت تقوای الهی با کیفیت تقواهای دیگر متفاوت است، و در «فاتقوا الله ما استطعتم» می خواهد بفرماید هر مقدار نیرو دارید صرف تقوا کنید، هر اندازه که می توانید.

منابع
مرتضی مطهری- آشنایی با قرآن 7- صفحه 188-186
سایر اطلاعات:
کد مطلب: tfe1
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: آموزشی     زیرگروه: عمومی

دفعات بازدید: 7     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/13 ق.ظ 1:10:00


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=tfe1


هم گروهی ها
image
ز دست غیر ننالم چرا که همچو حباب *** همیشه خانه خراب هوای خویشتنم در قرآن کریم آیات زیادی هست که از مسئله ظلم به نفس یاد می کند، مثل اینکه می فرماید: "همانا خداوند به ...


image
در آغاز جنگ صفین همینکه سپاه علی (ع) و سپاه معاویه به یکدیگر نزدیک شدند سپاه معاویه پیش دستی کردند و جلو آب را بر سپاه علی گرفتند و مانع استفاده آنها از آب شدند و این را ...


image
از برای عشق معایبی نیز هست. از جمله معایب آن این که عاشق در اثر استغراق در حسن معشوق از عیب او غفلت می کند که: «حب الشیء یعمی و یصم؛ دوستی هر چیز کور و کر می کند»، «و من ...


image
کلامی دارد امام صادق (ع) که بسیار کلام بزرگی است. حدیثی است در کافی جلد 1 صفحه 26-27)، در ضمن آن حدیث این جمله است: «العالم بزمانه لاتهجم علیه اللوابس؛ کسی که زمان خودش را ...


image
رسول اکرم (ص) فرمود: شما البته قادر نیستید که همه مردم را با پول و مال از خود راضی کنید و آنقدر ببخشید و بپاشید که شامل همه بشود ولی می توانید با اخلاق و رفتار خود طوری ...


image
قرآن کریم کسانی را ذکر می کند و ملامت می کند که سخنان و قضایایی را تحریف می کرده اند. تحریف بر دو قسم است: یک قسم تحریف این است که گفته ای یا نوشته ای را کم یا زیاد کنند. ...


image
تعارف، تا آنجا که پای عواطف واقعی در کار باشد و مقصود شخص ابراز عاطفه و علاقه و محبت بوده باشد خوب و پسندیده است. زندگی اگر عاری از عواطف باشد خشک و بی روح است، و از ادب ...


image
مسئله دیگر که باز در انسان غیرمتناهی است، مسئله آرزو است. این هم البته یک مسئله جالبی است. می گویند آرزوی انسان هم غیرمتناهی است. ما الان یک سلسله آرزوها داریم و هر کس ...


image
کمکهای غیبی گاهی به صورت فراهم شدن شرائط موفقیت است و گاهی به صورت الهامات و هدایتها و روشنیها و روشن بینی ها. ولی باید دانست که اینگونه الطاف غیبی گزاف و رایگان ...


image
چگونه می شود که روح بشر این مقدار شکست ناپذیر می شود؟ سبحان الله! بشر به کجا می رسد، روح بشر چقدر شکست ناپذیر باید باشد که بدنش قطعه قطعه می شود، جوانانش جلوی چشمش قلم ...