تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

مراتب تربیت متناسب با مراتب وجود است

توضیحات کوتاه:

امیرالمؤمنین علی (ع) می فرماید: «از نفس خودتان حساب بکشید پیش از آنکه شما را به حساب بکشند و خودتان را وزن کنید و بسنجید پیش از آنکه شما را وزن کنند و تحت سنجش در ...

توضیحات:

امیرالمؤمنین علی (ع) می فرماید: «از نفس خودتان حساب بکشید پیش از آنکه شما را به حساب بکشند و خودتان را وزن کنید و بسنجید پیش از آنکه شما را وزن کنند و تحت سنجش در آورند.»
یکی از مفیدترین و بارورترین دستورها همین دستور است. بشر متمدن در این مطلب شک ندارد که یک نفر انسان احتیاج دارد به تربیت، همان طوری که یک درخت یا یک گل و یا یک اسب احتیاج دارد به تربیت. محتاج به توضیح نیست که ثمرات و فواید باغبانی درختان یا گل ها و یا تربیت حیوانات را تشریح کنیم. حتی وحشی ترین انسان ها نیز که هنوز در مراحل اولیه زندگی به سر می برند برای اشاعه خود به تربیت حیوانات و به کشت و زرع و تربیت گیاهان و درختان می پردازند. گو اینکه درست به رموز تربیت و پرورش آنها آگاه نیستند، ولی به هر حال به لزوم تربیت و پرورش گیاهان و حیوانات پی برده اند.
می رسیم به انسان، اینجاست که فرق متمدن و وحشی آشکار می گردد. افراد جاهل و بسیط و بی خبر این طور فکر می کنند که انسان دیگر انسان است، انسان که حیوان یا گیاه نیست که احتیاج به تربیت و پرورش داشته باشد. رئیس یک قبیله وحشی هرگز لازم نمی بیند که فرزندش تربیت شود و حتی تحت تربیت قرار دادن فرزند خود را نوعی اهانت به خودش و فرزندش تلقی می کند، شاید هم این چنین تصور کند که افراد پست قبیله چون پست و همدوش و هم افق با حیواناتند باید تربیت شوند، اما فرزند او را که یک انسان تمام عیار است دیگر احتیاجی به تربیت و آموختن ادب زندگی و خصال عالی نیست.
ولی یک انسان عالم متمدن هرگز این طور فکر نمی کند، او فرزند خود را به دلیل اینکه انسان است و انسان زاده است بیشتر محتاج تربیت می داند از یک اسب یا یک کبوتر یا یک گل یا یک درخت. همانطوری که گیاهان به دلیل اینکه از جمادات کامل ترند و حیاتی دارند محتاج تربیت می باشند و احتیاجشان به تربیت دلیل کمال آن هاست نه دلیل نقص آنها، و باز حیوانات به دلیل اینکه از نباتات کامل ترند بیشتر به تربیت احتیاج دارند از نباتات، فرزند انسان نیز به دلیل اینکه از حیوانات کامل تر است و استعدادهای بیشتری در وجودش نهفته است بیشتر احتیاج دارد به تربیت و پرورش و تعلیم آداب و عادات نیک و خصایل عالی. در اینجا یک مرتبه و یک مرحله دیگر هست و آن اینکه مردمی هم که پی برده اند به اینکه انسان نیازمند به تربیت است، در دو مقام و دو منزل قرار دارند: بعضی گمان می کنند که انسان مانند گیاه و حیوان تنها به دست دیگری باید تربیت شود، باید شخصی دیگر باغبان و مربی و سازنده وجود او باشد.
شک نیست که انسان احتیاج دارد به معلمان و مربیانی که آنها هادی و راهنما و سازنده وجود او بوده باشند. ولی انسان یک فلز یا یک سنگ گران قیمت نیست که او را به دست یک صنعتگر ماهر بدهیم و همه آرایش و پیرایش او را از آن صنعتگر بخواهیم، انسان یک گیاه نیست که او را بدست باغبان بسپاریم و فقط باغبان را مسئول همه چیز او بدانیم، انسان از آن جهت که انسان است علاوه بر قوای نباتی و احساساتی حیوانی دارای قوه عقل و اراده است، عقل و اراده نمی گذارد که صد در صد تابع عوامل خارجی باشد، مانند یک فلز و یک سنگ تابع حرکات دست یک صنعتگر باشد، مانند یک گیاه به هر دست که او را بپرورند بروید و مانند یک طوطی در پس آیینه او را نگه دارند و هر چه به او تلقین شود تکرار کند، بلکه یک نوع استقلال و حریت اراده ای دارد که ممکن است با وجود همه عوامل خارجی کاملا تحت تأثیر قرار نگیرد، یعنی صد در صد مجبور و تحت تأثیر عوامل بیرون از وجود خود نیست، در نهایت کار خودش باید درباره خودش بیندیشد و خودش درباره خودش تصمیم بگیرد، و مادامی که خودش درباره خودش نیندیشد اندیشه دیگران درباره او کافی نیست، مادامی که خودش درباره خودش تصمیم نگیرد اراده و تصمیم دیگران درباره او کافی نیست. این است که بزرگان دین گفته اند: "آن کس که در قلب خود واعظی برای خود ندارد موعظه موعظه کنندگان فایده ای به حالش نمی بخشد".

منابع
مرتضی مطهری- کتاب حکمت ها و اندرزها- صفحه 65-67
سایر اطلاعات:
کد مطلب: tfe7
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: آموزشی     زیرگروه: عمومی

دفعات بازدید: 6     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/13 ق.ظ 1:13:00


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=tfe7


هم گروهی ها
image
ز دست غیر ننالم چرا که همچو حباب *** همیشه خانه خراب هوای خویشتنم در قرآن کریم آیات زیادی هست که از مسئله ظلم به نفس یاد می کند، مثل اینکه می فرماید: "همانا خداوند به ...


image
از برای عشق معایبی نیز هست. از جمله معایب آن این که عاشق در اثر استغراق در حسن معشوق از عیب او غفلت می کند که: «حب الشیء یعمی و یصم؛ دوستی هر چیز کور و کر می کند»، «و من ...


image
کلامی دارد امام صادق (ع) که بسیار کلام بزرگی است. حدیثی است در کافی جلد 1 صفحه 26-27)، در ضمن آن حدیث این جمله است: «العالم بزمانه لاتهجم علیه اللوابس؛ کسی که زمان خودش را ...


image
رسول اکرم (ص) فرمود: شما البته قادر نیستید که همه مردم را با پول و مال از خود راضی کنید و آنقدر ببخشید و بپاشید که شامل همه بشود ولی می توانید با اخلاق و رفتار خود طوری ...


image
قرآن کریم کسانی را ذکر می کند و ملامت می کند که سخنان و قضایایی را تحریف می کرده اند. تحریف بر دو قسم است: یک قسم تحریف این است که گفته ای یا نوشته ای را کم یا زیاد کنند. ...


image
تعارف، تا آنجا که پای عواطف واقعی در کار باشد و مقصود شخص ابراز عاطفه و علاقه و محبت بوده باشد خوب و پسندیده است. زندگی اگر عاری از عواطف باشد خشک و بی روح است، و از ادب ...


image
مسئله دیگر که باز در انسان غیرمتناهی است، مسئله آرزو است. این هم البته یک مسئله جالبی است. می گویند آرزوی انسان هم غیرمتناهی است. ما الان یک سلسله آرزوها داریم و هر کس ...


image
کمکهای غیبی گاهی به صورت فراهم شدن شرائط موفقیت است و گاهی به صورت الهامات و هدایتها و روشنیها و روشن بینی ها. ولی باید دانست که اینگونه الطاف غیبی گزاف و رایگان ...


image
چگونه می شود که روح بشر این مقدار شکست ناپذیر می شود؟ سبحان الله! بشر به کجا می رسد، روح بشر چقدر شکست ناپذیر باید باشد که بدنش قطعه قطعه می شود، جوانانش جلوی چشمش قلم ...


image
یکی از حساب های عالم، توکل و اعتماد به خداست. توکل یعنی انسان در پیمودن راه حق چه از جنبه مثبت و چه از جنبه منفی تزلزل به خود راه ندهد و مطمئن باشد که اگر در جریان زندگی ...