تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

غفلت چیست و عوامل آن کدام است؟

توضیحات کوتاه:

پرسش:غفلت چیست و عوامل آن کدام است؟ پاسخ:غفلت عبارت است از اینکه پرده‌ای بر فکر و دل انسان بیفتد و از یک واقعیت و حقیقتی دور بماند. قرآن کریم، در این‌باره ...

توضیحات:

پرسش:
غفلت چیست و عوامل آن کدام است؟ پاسخ:
غفلت عبارت است از اینکه پرده‌ای بر فکر و دل انسان بیفتد و از یک واقعیت و حقیقتی دور بماند. قرآن کریم، در این‌باره می‌فرماید:
«برخی از انسان‌ها دل دارند ولی فهم عمیق و ژرف‌نگری ندارند، چشم دارند ولی بصیرت ندارند، گوش دارند، ولی با آن نمی‌شنوند!»
و در ادامه‌ی آیه می‌فرماید:
«أُولئِکَ کَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِکَ هُمُ الْغَافِلُونَ»؛
«اینها مثل حیوانات هستند بلکه از حیوانات نیز پست‌ترند، اینها همان کسانی هستند، که غافلند!»
اینجا غفلت می‌تواند اعم باشد از غفلت از خدا، غفلت از آیات خدا، یا غفلت از آخرت، به تعبیر دیگر غفلت از هر آنچه که انسان را، به سوی کمال می‌برد.مراتب انسان: گاهی انسان کامل است انسانی که با شعور، و به یاد خدا باشد؛ گاهی انسان، مانند حیوان می‌شود؛ و گاهی از حیوان هم پست‌تر می‌شود، چنانچه در آیه آمده است.
برخی گفته‌اند: یک مرحله‌ی دیگر هم وجود دارد و آن این که انسان حیوان شود، نه مانند حیوان!
به هر حال کسی که از یاد خدا غافل شود، از ابزارهای شناخت خودش که چشم و گوش و عقل باشد استفاده نکند، از مرحله‌ی انسانیت ساقط می‌شود.
غافلان از چه غفلت دارند؟!
1. در سوره یونس می‌فرماید:
«وَإِنَّ کَثِیراً مِنَ النَّاسِ عَنْ آیَاتِنَا لَغَافِلُونَ»؛
«بدرستی که بسیاری از مردم، از نشانه‌های ما غافل هستند.»
از نشانه‌های خدا غافل هستند یعنی: به گل می‌نگرند ولی گل آفرین را نمی‌بینند، دریا را تماشا می‌کنند، ولی دریا آفرین را نمی‌بینند، به کهکشان‌ها و ستارگان نگاه می‌کنند، ولی آسمان آفرین را نمی‌بیند.
ولی برخی به مرحله‌ای می‌رسند که می‌گویند:
به صحرا بنگرم صح- را ت-- و بینم ب- ه دری- ا بنگرم دریا تو بینم
به هر جا بنگرم کوه و در و دشت نشان از روی زیبای تو بینم 2. گاهی غفلت از آخرت است، یعنی همه‌ی توجه انسان به دنیا باشد و از آخرت و رستاخیز، از زندگی دیگری که در پس این جهان است، غافل شود. از این رو در سوره‌ی روم می‌فرماید:
«آنها فقط ظاهر دنیا را می‌بینند، ولی از آخرت غافل می‌شوند.»
عوامل غفلت:
برای درمان غفلت باید دید عواملِ غفلتِ از خداوند چیست؟
1. قرآن کریم یکی از عوامل غفلت را دنیاگرایی می‌داند و می‌فرماید:
«ای کسانی که ایمان آورده‌اید، اموال و ثروت شما و فرزندان شما، شما را از یاد خدا غافل نکند، هر کس چنین کند، او زیانکار است.»
در این آیه به دو عامل غفلت‌زا اشاره شده که یکی: اموال است، دیگری فرزندان؛ یعنی ممکن است انسان، آنقدر سرگرم اموال و سرمایه‌اش بشود، که از یادش برود خدائی هم وجود دارد ... یا ممکن است فرزندان مانع یاد خدا بشوند!
البته این دو، نمونه‌ای است، از مسائل دنیوی، و مواردی که انسان را سرگرم می‌کند و از یاد خدا غافل می‌کند.
2. دومین عامل از عوامل غفلت «تسلط شیطان بر انسان است» که در سوره‌ی مجادله مطرح شده و می‌فرماید:
«اسْتَحْوَذَ عَلَیْهِمُ الشَّیْطَانُ فَأَنسَاهُمْ ذِکْرَ اللَّهِ أُولئِکَ حِزْبُ الشَّیْطَانِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ الشَّیْطَانِ هُمُ الْخَاسِرُونَ»؛
«شیطان بر آنان (: منافقین) مسلط شد، و یاد خدا را از خاطر آنها برد و آنها را به فراموشی انداخت» یکی از کارهایی که شیطان می‌تواند انجام دهد، این است که یاد خدا را از ذهن انسان ببرد، و انسان را دچار غفلت از یاد خدا کند! بعد می‌فرماید: «چنین افرادی «حزب شیطان هستند!»
و در همین راستا در سوره‌ی مائده می‌فرماید:
«شیطان می‌خواهد بین شما دشمنی بیندازد، و لذا شما را به سوی شراب و قماربازی می‌برد «وَیَصُدَّکُمْ عَن ذِکْرِ اللّهِ» او می‌خواهد مانع یاد خدا بشود.»
پرسش:
آیا دنیادوستی یا دوست داشتن فرزند باعث غفلت است؟!
پاسخ:
اینکه انسان فرزندش را دوست داشته باشد در طول دوستی خدا، این اشکال ندارد، ولی اگر کسی دنیا را هدف خودش قرار دهد این اشکال دارد. اینکه من ثروتم را دوست داشته باشم و در راهش تلاش کنم، این مانع من نمی‌باشد و اشکالی ندارد، آنچه مهم است این است که ما نباید دنیا را هدف خودمان قرار دهیم، اگر دنیا و مظاهر مختلف آن هدف شد، آن وقت انسان را از یاد خدا، آیات خدا، و آخرت غافل می‌کند.پرسش:
راه درمان غفلت چیست؟
پاسخ:
اگر در همین آیاتی که گذشت دقت نماییم، راه درمان معلوم می‌شود، به این ترتیب که:
1. انسان چشم دارد، گوش دارد لذا باید پرده‌ها را کنار بزند، حقایق را ببیند و تفکر کند اگر ما ژرف اندیش شویم بصیرت پیدا کنیم، حق را بنگریم و بپذیریم، می‌توانیم از غفلت خارج شویم.
2. قرآن کریم می‌فرماید: «شیطان بر اینها مسلط می‌شود.» اگر انسان بتواند، کاری کند که شیطان از او دور شود یعنی پناه به خدا ببرد، و بر خدا توکل کند، و همچنین ایمان بیاورد، با ایمان و توکل و پناه بردن بر خدا، که در آیه 98 تا 100 سوره‌ی نحل بیان شده انسان می‌تواند از شیطان نجات پیدا کند، و غفلتش برطرف شود.
چنانچه در سوره‌ی حجر می‌فرماید:«إِنَّ عِبَادِی لَیْسَ لَکَ عَلَیْهِمْ سُلْطَانٌ إِلَّا مَنِ اتَّبَعَکَ مِنَ الْغَاوِینَ»؛
بر بندگانم تسلط نخواهی یافت؛ مگر گمراهانی که از تو پیروی می‌کنند.» و در آیه‌ی دیگر به نقش ایمان اشاره می‌کند و می‌فرماید:
«إِنَّهُ لَیْسَ لَهُ سُلْطَانٌ عَلَی الَّذِینَ آمَنُوا»؛ «به درستی که شیطان بر کسانی که ایمان دارند تسلطی ندارد»
3. راه بعدی، درمان غفلت که خیلی مهم است مسئله‌ی «تقوا» و به یاد خدا بودن است. قرآن کریم در آیه‌ی 200 و 201 اعراف می‌فرماید:
اگر حیله‌های شیطانی به سراغ شما آمد و شیطان خواست شما را، به غفلت بیاندازد، و فریب بدهد (مواظب باشید) «فَاسْتَعِذْ بِاللّهِ إِنَّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ»
به خدا پناه ببرید چرا که خدا هم شنواست هم داناست، شما را تحت نظر دارد و شما را می‌پذیرد.
و در ادامه می‌فرماید: «إِنَّ الَّذِینَ اتَّقَوْا إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِنَ الشَّیْطَانِ تَذَکَّرُوا فَإِذَا هُم مُبْصِرُونَ»
در این آیه خداوند به ما آموزش می‌دهد که، کسانی که با تقوا هستند وقتی که گروهی از شیاطین به آنها نزدیک می‌شوند که با آنها تماس برقرار کنند و آنها را وسوسه کنند ناگهان به یاد خدا می‌افتند و یک مرتبه بیدار می‌شوند.آری مثل بانکی که آژیر خطر برایش قرار داده‌اند وقتی سارقی سراغ آن می‌آید این آژیر خطر به صدا درمی‌آید و چراغ‌ها روشن می‌شود و عرصه بر سارقین تنگ می‌شود و آنگاه زمینه‌های سرقت و گناه از بین می‌رود. همچنین هنگام تماس شیطان با انسان اگر انسان خدا را یاد کند با یاد خدا دل نورانی می‌شود و انسان می‌تواند شیطان را دفع کند تا این غفلت برطرف شود، و در نتیجه زمینه‌ی گناه از بین می‌رود. از این آیه استفاده می‌شود که مسئله‌ی «تقوا» زمینه‌سازی می‌کند تا غفلت‌ها برطرف شود و گویا انسان‌های با تقوا دستگاه محافظ دارند، آژیر خطر دارند که وقتی گرفتار غفلت شدند و شیطان به سراغشان آمد یک مرتبه بیدار می‌شوند «فَإِذَا هُم مُبْصِرُونَ» یک مرتبه بینا می‌شوند بصیرت پیدا می‌کنند، بصیرت نه فقط دیدن با چشم سر است، بلکه قلب و عقل آنها بینا می‌شود، و ابرهای وسوسه و گناه، کنار می‌رود، و حقایق را آنطور که هست، می‌بینند. و اینها همه از نتایج تقوا و یاد خداست.

پرسش و پاسخ‌های قرآنی ویژه جوانان (شبنم مهر)/ زیر نظر محمدعلی رضایی‌اصفهانی و جمعی از پژوهشگران قرآنی/ قم: انتشارات پژوهش‌های تفسیر و علوم قرآن ۱۳۸۶
سایر اطلاعات:
کد مطلب: t24bc
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: مذهبی     زیرگروه: قرآن

دفعات بازدید: 18     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/14 ب.ظ 6:01:00


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=t24bc


هم گروهی ها
image
پرسش رفتار پیامبر با خانواده چگونه بوده است؟پاسخ:درآمدستایش بیکران مخصوص آن پروردگار «رحمان و رحیمی» که برای بشر از جنس خودش پیامبر رحمت فرستاد و با رحمت واسعه‌اش ...


image
آيات قرآن با هم ارتباط دارند. گاهي اين ارتباط خيلي روشن و واضح است اما همان‌طور كه میدانیم قرآن نوشته‌يي نيست كه نويسنده به صورت يك كتاب تأليف كرده باشد بلكه ...


image
در قرآن، آيات متشابه وجود دارد. كلماتي هست كه معاني آنها خيلي روشن نيست مانند فواتح سور: »الم، يس، كهيعص و...«.(4) علاوه بر اين‌ها در قرآن احياناً كلمات و جملات ديگري ...


image
پرسش آیا قرآن کریم کاملًا تحت تاثیر فرهنگ زمانه قرار گرفته و فرهنگ عرب جاهلی در آن بازتاب پیدا کرده است؟ یا با فرهنگ زمانه عرب جاهلی کاملًا مخالفت کرده است؟پاسخ:برای ...


image
پرسش:آیه بلاغ (یا ایها الرسول بلغ ما انزل) و آیه اکمال (الیوم اکملت) در کجا و چه زمانی نازل شد؟وقتی پیامبر در حج مطالب را بیان کردند و از مردم اقرار گرفتند که آیا من ...


image
پرسش:آیا از نظر قرآن سیاراتی مانند کره‌ی زمین وجود دارد که مثلًا انسان‌هایی در آن زندگی کنند؟ پاسخ:در برخی از آیات قرآن اشاراتی به این موضوع شده مانند آخرین آیه‌ی ...


image
پرسش:چرا در بسیاری از آیات قرآن «سمع» مفرد آمده و «ابصار و قلوب و افئده» به صورت جمع آمده است؟ پاسخ:در بسیاری از آیات قرآن، از گوش و چشم و دل یاد شده که گوش با لفظ مفرد ...


image
پرسش:چرا در آیه اول سوره‌ی جن «نفر» مفرد آمده ولی «قالو» جمع است؟ راجع به کلمه‌ی «قُلْ أُوحِیَ إِلَیَّ أَنَّهُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ مِنَ الْجِنِّ» کلمه‌ی «نَفَر»، ...


image
پرسش:نظم و ترتیب آیات قرآن از چه زمانی انجام شده و نام گذاری سوره‌ها به چه صورت بوده است؟ پاسخ:برای روشن شدن پاسخ لازم است سه بحث را از هم جدا بکنیم؛1. چینش کلمات: این ...


image
پرسش:آیا وجود اختلاف قرائتها به معنای تحریف قرآن است؟ پاسخ:برای رسیدن به پاسخ باید به چند نکته توجه داشته باشیم.1. قرائت چیست؟ و با قرآن چه تفاوتی دارد؟ در مورد قرآن ...