تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

تفاوت میان آزادی تکوینی و تشریعی انسان

توضیحات کوتاه:

آزادی تکوینی به این معناست که در نظام آفرینش، انتخاب راه و عقیده اجبار پذیر نیست. اصولا دین مجموعه ای از اعتقادات ویژه است که هرگز نمی توان آنها را بر کسی تحمیل کرد. ...

توضیحات:

آزادی تکوینی به این معناست که در نظام آفرینش، انتخاب راه و عقیده اجبار پذیر نیست. اصولا دین مجموعه ای از اعتقادات ویژه است که هرگز نمی توان آنها را بر کسی تحمیل کرد. اگر اصول و مبادی دیانت برای کسی حاصل نشود، دین نیز به قلمرو جانش پای نمی نهد. از اینرو، قرآن کریم می فرماید: «لا اکراه فی الدین؛ اجباری در پذیرش دین وجود ندارد.» (بقره/ 256)
گذشته از این، آزادی تکوینی به این معناست که انسان در انجام هیچ کاری بی اختیار و ناچار نیست، همانگونه که رها ویله نیز نیست. به این بیان علمی، جهان آفرینش نه در انحصار «جبر» است و نه در سلطه «تفویض».
اما از این آزادی تکوینی نمی توان چنین برداشت کرد که انسان در مرحله تشریع و انتخاب عقیده بتواند به هر سو که خواست میل کند و خداوند بین میل او ارج نهد! هرگز چنین نیست. آن آزادی تکوینی در کنار وظیفه تشریعی قابل تفسیر است: «الحق من ربکم فمن شاء فلیومن و من شاء فلیکفر؛ حق از سوی پروردگار شما بیان شده است. هر که می خواهد، پس ایمان ورزد؛ و هر که می خواهد، پس کافر شود.» (کهف/ 29)
بدین ترتیب، آنچه مورد خواست پروردگار است و از اوست، حق است؛ اما برخی بنا به آزادی تکوینی، به سوی باطل می گرایند. بیشماری از آیات قرآن کریم مرز میان این دو آزادی را تبیین فرموده و انسان را به وظیفه تشریعی اش در پذیرش حق توجه داده اند: «خذوا ما اتیناکم بقوه؛ آنچه را به شما داده ایم با توان و نیرو دریافت و حراست کنید.» (بقره/ 63)
پس در انتخاب حق و باطل، انسان نه تنها باید حق را برگزیند، بلکه باید با انگیزه ای برتر و نیرویی مثال زدنی آن را پاسداری کند. اگر کسی پس از جستجوی کامل و از سر میل و اراده، باطل را برگزیند و از پذیرش حق سرباز زند، در ردیف کسانی است که پیامبر گرامی (ص) و امامان معصوم (ع) فرمان «جهاد ابتدایی» با وی را صادر می کنند. اگر نیز در نظر برخی، وجوب جهاد ابتدایی در این مورد پذیرفته نباشد، اما بی تردید همه بر این باورند که اینگونه افراد در عذاب دوزخ جاودانه اند و از آن رهایی ندارند.
پس گرچه خداوند انسان را تکوینا در دینداری آزاد آفریده، اما تشریعا راه رشد برایش تبیین ساخته است: «قد تبین الشد من الغی؛ راه شد و هدایت از گمراهی کاملا متمایز شده است.» (بقره/ 256)
بر پایه جهان بینی اسلامی، هر باور انسان در برزخ و جهان آخرت به شکلی خاص ظهور می کند و انسان موجودی است که همواره در حال هجرت از دنیا به برزخ و از برزخ به آخرت است. در این میانه، الحاد و کفر به چهره مار و عقرب ظهور می کند. این نشانه آن است که اندیشه نادرست برابر است با سم کشنده. و پیداست که خداوند انسان را آزاد نمی پسندد تا سم را برگزیند و خود را هلاک سازد.
چنین کسی، به تعبیر قرآن کریم، جان خود را شعله زار می کند، همانگونه که خورندگان مال حرام درون خویش را از آتش سرشار می سازند. تعبیر قرآن درباره اینان چنین است: «اولئک ما یاکلون فی بطونهنم الا النار؛ آنان در جان های خود جز آتش فرو نمی خورند.» (بقره/ 174)
روشن است که هرگز خداوند انسان را در میان بهره برداری از گل و آتش، یا عسل و سم آزاد نمی پسندد. آزادی تشریعی هرگز در قرآن و فرهنگ اسلامی پذیرفته نشده است.

منابع
عبدالله جوادی آملی- فلسفه حقوق بشر- صفحه 195-197
سایر اطلاعات:
کد مطلب: t1921
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: آموزشی     زیرگروه: عمومی

دفعات بازدید: 5     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/13 ب.ظ 8:54:00


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=t1921


هم گروهی ها
image
فرهنگ پیرو، به آن قسم از نوع کیفیت و شیوه زندگی مادی و غیر مادی می گویند که هیچ اصل و قانون اثبات شده قبلی را مورد تبعیت قرار نمی دهد، بلکه صحت و مقبولیت خود را از ...


image
تردیدی نیست که بعضی از فرهنگ یا عناصر فرهنگی نسبت به بعضی دیگر از ثبات و استمرار بیشتری برخوردارند. نخست باید بدانیم که این یک اشتباه بزرگ است که گمان کنیم فرهنگ هایی ...


image
در دایره المعارف بریتانیکا درباره فرهنگ چنین آمده است: فرهنگ را می توان در قالب ویژگی های رفتاری نوع بشر همراه با دیدگاه های عینی و مادی موثر در شکل گیری مجموعه ی ...


image
ریشه کلمه فرهنگ، زراعت زمین است که این معنی به مرور زمان تغییر کرده است ولی وقتی به عمق فرهنگ می نگریم معنی اصلی آن که ارتباط با زمین و مجموعه افراد دارد آشکار می شود. ...


image
برای بررسی فرهنگ در مراجع آفریقایی سه مورد را مطالعه می کنند: الف. کنیا: فرهنگ راه و روش زندگانی مردمانی است که در برهه ای از زمان به منظور برخورد با چالش های اجتماعی ...


image
به طور کلی تمدن در هند زنده تر از هر کشوری در جهان بوده و دارای قدمت طولانی است. کشورهای معدودی مانند هند این چنین توسط بیگانگان فتح شده و تصرف گردیده اند؛ حتی شمار ...


image
مبانی فرهنگی غرب بازگو کننده همه مغزها و دل های مردم آن سرزمین نیست به خصوص با نظر به تعاریف صحیحی که در دایره المعارف ها و کتب لغت معروف مغرب زمین می بینیم بلکه این ...


image
با توجه به مطالبی که در دایره المعارف امریکانا بیان شده است، چند نکته قابل ذکر است: 1. این که می گوید: مفاهیم جانبی آن فرهنگ، به طور عمده به افراد تحصیل کرده و آداب دان، ...


image
در جدال درونی انسان که ممکن است یک طرف مسرت بخش و یا احساس شکست نماید، این چه احساسی است؟ در هر دو حالت، انسان خودش از خودش شکست خورده و در هر دو حالت، انسان خودش بر ...


image
آنجا که با نفس باید مجاهده کرد، با کدام نفس باید مجاهده کرد؟ با «خود» باید مجاهده کرد؟ کدام «خود» را نباید گذاشت مطلق العنان و آزاد باشد و میدان به دستش بیفتد؟ آن، ...