تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

عوامل پایداری فرهنگ ها

توضیحات کوتاه:

تردیدی نیست که بعضی از فرهنگ یا عناصر فرهنگی نسبت به بعضی دیگر از ثبات و استمرار بیشتری برخوردارند. نخست باید بدانیم که این یک اشتباه بزرگ است که گمان کنیم فرهنگ هایی ...

توضیحات:

تردیدی نیست که بعضی از فرهنگ یا عناصر فرهنگی نسبت به بعضی دیگر از ثبات و استمرار بیشتری برخوردارند. نخست باید بدانیم که این یک اشتباه بزرگ است که گمان کنیم فرهنگ هایی از بقا و ثبات طولانی برخوردار بوده و هستند؛ به این دلیل که عناصر آن فرهنگ حقایق ذاتی انسان ها به طور عام بوده در حالی که باید آنها را به عنوان عناصر ذاتی انسان آنچنان که هست تلقی نمود. آنچه را ه اصول و قواعد تحقیق در این مساله ایجاب می کند این است که متفکران و هواداران آن فرهنگ ها اقدام جدی برای یافتن علل طبیعی ناشی از محیط جغرافیایی و اجتماعی و اقتصادی و سیاسی و تاریخی آن فرهنگ ها نموده و از این راه و با ارزیابی واقع بینانه آن فرهنگ ها در تصفیه و پیشبرد آرمان های انسانی در پیدا کردن فرهنگ های پویا و هدف دار گام های موثری بردارند. به عنوان مثال فرهنگ بردگی در دوره های گذشته که حتی متاسفانه از طرف متفکرانی بزرگ مانند ارسطو سخت تایید شده بود با این که همه شئون بشری را با مختصات نظام بردگی فرا گرفته بود ولی یک فرهنگ کاملا غلط بود که عمومیت آن در بسیاری از اقوام و ملل باستانی توجیه شده بود در صورتی که این فرهنگ یکی از اساسی ترین عناصر ذاتی انسان ها را که همان آزادی معقول، آزادی مسئولانه است با یک تبعیض نابکارانه از بین می برد و افکار تکامل یافته بشری را در تناقض صریح و غیر قابل حل مضطرب و مشوش می سازد. در صورتی که اسلام این پدیده بردگی را یک جریان عارضی که هیچ ارتباطی با ذات انسان آن چنان که هست ندارد معرفی کرده و به محو و نابود ساختن آن فرهنگی که برای بشریت ارائه نموده بود اقدام کرد. بنابراین نمی توان به طور مجرد استمرار و نفوذ عمیق یک پدیده را در حیات فردی یا اجتماعی انسان ها دلیل واقعیت آن پدیده در ذات انسانی تلقی نمود. به همین خاطر ما باید برای دریافت واقعیت و مفید بودن و پایداری یک فرهنگ از طول زمان هایی که آن فرهنگ به طور مجرد سپری کرده است صرف نظر نموده و عامل یا عوامل اصلی آن را به دست بیاوریم. برخی از عوامل ثبات و استمرار بعضی از فرهنگ ها چنین است:
عامل اول، رابطه مثبت آن فرهنگ ها یا بعضی از اجزاء آن با ضرورت ها یا تجملات مستمر زندگی مردم یک جامعه است. برای مثال فرهنگ خاص درباره جانداران که در سرزمین شبه قاره هند دیده می شود مستند به ضرورت های محیطی یا به یک عده اصول اعتقادی درباره جانداران می باشد که برای دیگر اقوام و ملل مطرح نیست. هم چنین آداب و رسوم عید نوروز در اقوام ایرانی که مستند به وضع اقلیمی سرزمین ایران بوده و در طول قرون و اعصار مورد تبعیت می باشد.
عامل دوم، زمان است به این معنا که عناصر فرهنگ یک ملت به جهت گذشت زمان طولانی آن عناصر را تثبیت نموده است و هر اندازه که زمان بر ادامه ی آنها می گذرد به مرغوبیت آنها افزوده می گردد. این یک عامل غیر قابل تفسیر و توجیه است مگر از این جهت که گذشت زمان های طولانی بر تعدادی از عناصر فرهنگی و متزلزل نشدن آنها از جهت هویت و ارزش در برابر تحولات دلیل بر استحکام و قابلیت پایداری آنها تلقی گردد؛ ولی می دانیم این موضوع نمی تواند اثبات کننده صحت و استحکام امور فرهنگی بوده باشد.
شما می توانید پدیده خود خواهی را در طول تمامی تاریخ بشری مشاهده کنید به طوری که اگر بخواهیم موارد خلاف آن را اثبات کنیم موارد بسیار اندکی را خواهیم دید که انسان ها توانسته اند صیانت ذات خود را با منطق واقعی آن تنظیم نموده و در مسیر صحیح از آن بهره برداری نمایند. اکثریت قریب به اتفاق مردم در ارزیابی خویشتن و شناخت خود منحرف می شوند و به جای داشتن خود به طور قانونی (صیانت ذات طبیعی تا تکامل)، به خودخواهی های بیمار گونه دچار می گردند. از امثال این موارد به این نتیجه می رسیم که دوام و پایداری یک پدیده در شئون حیاتی بشر نمی تواند دلیل حقیقت بودن آن بوده باشد اگرچه هر چیزی که بیشتر به حال بشر سودمند باشد دلیل بر اصالت آن بوده و از نظر گذشت زمان نیز پایدار است.
عامل سوم، تبلور فرهنگ آداب و رسوم و عقاید و سنت ها در به وجود آوردن نوعی ملیت خاص برای مردم یک جامعه نقش اساسی پیدا کرده موجب تشکل و تمرکز افراد و گروه های آن جامعه می گردد این صورت جامعه مزبور از آن عناصر فرهنگی برای خود هویتی به وجود می آورد و از آن هویت چنان دفاع می کند که از وجود خود البته از آن جهت که با گذشت قرون و اعصار ارتباطات جوامع و فرهنگ ها بیشتر می شود و این ارتباطات موجب می گردد که بررسی ها و تحقیقات درباره همان فرهنگ ها و علل آنها شیوع پیدا کند لاجرم حذف ها و انتخاب ها و تعدیلات مفید و لازم نیز در آنها به عمل خواهد آمد.
عامل چهارم، تطابق فرهنگ ها با واقعیات و حقایق قابل اثبات است. این تطابق هر چه گسترده تر و عمیق تر باشد به ثبات و ادامه عناصر فرهنگ بیشتر کمک می کند. این عوامل به جز عامل دوم دوام و استمرار فرهنگ ها را به گذشت زمان مستند نمی نماید و تنها عامل دوم است که مرور زمان و افزایش آن را دلیل اصالت و پایداری عناصر یک فرهنگ معرفی می نماید. اگر بقای عناصر فرهنگی مستند به عامل اول بوده باشد می بایست در علل و چگونگی ضرورتی که آن امور را برای قومی مورد اعتقاد ساخته است دقت کرد. اگر علل و چگونگی ضرورت آن امور متکی به اصول و قوانین روانی آن قوم بوده باشد مسلم است که گذشت زمان نمی تواند آنها را کهنه و فرسوده بسازد. و اگر متکی به آراء و عقاید شخصی شخصیت های چشم گیر و موثر در میان یک ملت باشد بقا یا زوال آنها تابع دو چیز است:
الف. کمیت و کیفیت نفوذ آن شخصیت ها در نفوس مردم آن ملت.
ب. کمیت و کیفیت پشتوانه منطقی که موجب دوام آن فرهنگ شده است.
اگر عامل ادامه آن امور، تبلور فرهنگی آنها بوده باشد به حدی که به صورت یک نهاد اصیل درآید و عنوان گرداننده اصیل قومیت و ملیت آن مردم را به خود بگیرد در این صورت است که فرهنگ مزبور ریشه های خود را در اعماق روانی مردم گسترده است و می تواند عامل بسیار نیرومندی برای ایجاد وحدت مردم بوده باشد. به همین علت است که گذشت زمان هر اندازه هم که طولانی باشد کمتر می تواند تاثیری در زوال و فنای چنین فرهنگی داشته باشد. زیرا همان گونه که ملاحظه شد از پشتوانه منطقی برخوردار است.

منابع
محمدتقی جعفری- فرهنگ پیرو فرهنگ پیشرو- صفحه 195-191
سایر اطلاعات:
کد مطلب: f1936
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: آموزشی     زیرگروه: عمومی

دفعات بازدید: 4     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/13 ب.ظ 9:04:30


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=f1936


هم گروهی ها
image
فرهنگ پیرو، به آن قسم از نوع کیفیت و شیوه زندگی مادی و غیر مادی می گویند که هیچ اصل و قانون اثبات شده قبلی را مورد تبعیت قرار نمی دهد، بلکه صحت و مقبولیت خود را از ...


image
ریشه کلمه فرهنگ، زراعت زمین است که این معنی به مرور زمان تغییر کرده است ولی وقتی به عمق فرهنگ می نگریم معنی اصلی آن که ارتباط با زمین و مجموعه افراد دارد آشکار می شود. ...


image
برای بررسی فرهنگ در مراجع آفریقایی سه مورد را مطالعه می کنند: الف. کنیا: فرهنگ راه و روش زندگانی مردمانی است که در برهه ای از زمان به منظور برخورد با چالش های اجتماعی ...


image
به طور کلی تمدن در هند زنده تر از هر کشوری در جهان بوده و دارای قدمت طولانی است. کشورهای معدودی مانند هند این چنین توسط بیگانگان فتح شده و تصرف گردیده اند؛ حتی شمار ...


image
مبانی فرهنگی غرب بازگو کننده همه مغزها و دل های مردم آن سرزمین نیست به خصوص با نظر به تعاریف صحیحی که در دایره المعارف ها و کتب لغت معروف مغرب زمین می بینیم بلکه این ...


image
با توجه به مطالبی که در دایره المعارف امریکانا بیان شده است، چند نکته قابل ذکر است: 1. این که می گوید: مفاهیم جانبی آن فرهنگ، به طور عمده به افراد تحصیل کرده و آداب دان، ...


image
در جدال درونی انسان که ممکن است یک طرف مسرت بخش و یا احساس شکست نماید، این چه احساسی است؟ در هر دو حالت، انسان خودش از خودش شکست خورده و در هر دو حالت، انسان خودش بر ...


image
آنجا که با نفس باید مجاهده کرد، با کدام نفس باید مجاهده کرد؟ با «خود» باید مجاهده کرد؟ کدام «خود» را نباید گذاشت مطلق العنان و آزاد باشد و میدان به دستش بیفتد؟ آن، ...


image
در دنیا، در مشرق و مغرب -در مشرق اسلامی خودمان زیاد و در مشرق غیر اسلامی و دنیای مغرب اندک- کسانی بوده اند که به چنین وجدان مستقلی در بشر ایمان و اعتقاد داشتند که واقعا ...


image
قرآن کوشاست که انسان خود را کشف کند. این خود، خود شناسنامه ای نیست، که اسمت چیست؟ اسم پدرت چیست و در چه سالی متولد شده ای؟ تابع چه کشوری هستی؟ از کدام آب و خاکی و با چه ...