تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

بررسی وجدان از دیدگاه روانشناسان

توضیحات کوتاه:

در دنیا، در مشرق و مغرب -در مشرق اسلامی خودمان زیاد و در مشرق غیر اسلامی و دنیای مغرب اندک- کسانی بوده اند که به چنین وجدان مستقلی در بشر ایمان و اعتقاد داشتند که واقعا ...

توضیحات:

در دنیا، در مشرق و مغرب -در مشرق اسلامی خودمان زیاد و در مشرق غیر اسلامی و دنیای مغرب اندک- کسانی بوده اند که به چنین وجدان مستقلی در بشر ایمان و اعتقاد داشتند که واقعا خدا به بشر چنین وجدانی عنایت فرموده است.
یکی از آنها "کانت" فیلسوف معروف آلمانی است که در دنیا او را یکی از بزرگترین فلاسفه جهان و همردیف "ارسطو" و "افلاطون" در نبوغ می دانند و فیلسوف خیلی فوق العاده ای است. کانت کتابی دارد در باب عقل نظری و کتابی در باب عقل عملی. در عقل عملی در باب اخلاق و ریشه اخلاق و فلسفه اخلاق بحث کرده است و بیشتر اهمیت حرفهایش هم در مسائل "حکمت عملی" و "اخلاق عملی" است.
این مرد در فلسفه خودش معتقد است که فعل اخلاقی یعنی فعلی که انسان آن را به عنوان یک تکلیف، از وجدان خودش گرفته باشد. فعل اخلاقی یعنی فعلی که وجدان گفته بکن و انسان هم بدون چون و چرا، نه برای هدف و غرضی، صرفا برای اطاعت امر و فرمان وجدان آن را انجام می دهد. پس فعل اخلاقی یعنی فعلی که ناشی از فرمان وجدان است. او درباره وجدان و ضمیر انسان خیلی حرفها دارد. جمله ای دارد که آن را -یا به وصیت خودش و یا به انتخاب دیگران- بر لوح قبرش نوشته اند. جمله ای بسیار عالی است. گفته است: «دو چیز است که انسان را همواره به اعجاب وا می دارد و هر چه آن ها را مطالعه می کند بر اعجابش می افزاید. یکی آسمان پر ستاره ای که بالای سر ما قرار گرفته است و دیگر وجدان که در ضمیر ما قرار دارد». اساسا در این مکتب، اخلاق، وجدان فطری انسانی است که خدای متعال به هر انسانی داده است.
در روانشناسی بحثی است طولانی راجع به وجدان یا وجدانهای انسان و به تعبیری که مناسب با این مباحث است راجع به امور فطری انسان که چه چیزهایی در فطرت انسان است. روی چهار چیز این بحث است:
یکی وجدان حقیقت جویی یا وجدان علم: آیا انسان علم را به خاطر خود علم دوست دارد، یعنی به حسب فطرت و غریزه کاوشگر آفریده شده است؟
دیگر همین وجدان اخلاقی است: آیا انسان به حسب فطرت نیکوکار آفریده شده؟ به او وجدانی داده شده که او را دعوت به نیکوکاری می کند و فرمان به نیکی می دهد؟
سوم وجدان زیبایی است: آیا هر کسی به حسب وجدان خودش و بالفطره زیبایی شناس و زیبایی خواه آفریده شده است؟
و چهارم وجدان پرستش: یعنی وجدان دینی و مذهبی، آیا هر انسانی به حسب خلقت و فطرت، پرستنده و خداخواه و خدادوست و خداپرست آفریده شده است یا نه؟ کانت روی مسئله وجدان اخلاقی تکیه کرده است.
بنابراین طبق این نظریه، اخلاق یعنی دستورهای صریح و قاطعی که وجدان انسان به انسان الهام می کند. اگر بپرسید چرا انسان ها ایثار می کنند؟ می گوید این، امر وجدان است، چرا ندارد، دلیل ندارد، وجدان امر کرده. چرا انسان ها حق شناسند؟ می گوید حق شناسی الهام وجدان است. چرا انسان ها از عفو بیشتر لذت می برند تا انتقام و به جای انتقام عفو می کنند؟ می گوید فرمان وجدان است. چرا انسان تن به ذلت دادن را سخت تر از جان دادن می داند و می گوید زیر بار ذلت نمی روم؟ می گوید فرمان وجدان است و جز فرمان وجدان چیز دیگری نیست.

منابع
مرتضی مطهری- فلسفه اخلاق- صفحه 55-57
سایر اطلاعات:
کد مطلب: z1951
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: آموزشی     زیرگروه: عمومی

دفعات بازدید: 4     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/13 ب.ظ 9:18:00


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=z1951


هم گروهی ها
image
قرآن کوشاست که انسان خود را کشف کند. این خود، خود شناسنامه ای نیست، که اسمت چیست؟ اسم پدرت چیست و در چه سالی متولد شده ای؟ تابع چه کشوری هستی؟ از کدام آب و خاکی و با چه ...


image
افعال طبیعی، افعال عادی است و انسان به موجب این افعال مورد ستایش و تحسین واقع نمی شود. مثلا انسان گرسنه می شود غذا می خورد، تشنه می شود آب می آشامد، کسل می شود می ...


image
فروید که قهرمان روانکاوی است - معتقد بود که تمام عناصر روان ناخود آگاه انسان از روان خود آگاه گریخته اند و در آنجا جایی را برای خودشان تشکیل داده اند، یعنی عناصر روان ...


image
هر چه بیشتر عمر می کنم بیشتر اطمینان پیدا می کنم که تفاوت عمده انسان ها، تفاوت بین انسان ضعیف و قوی، بین انسان بزرگ و کوچک، میزان توانایی یا اراده خلل ناپذیر آنهاست ...


image
سطح خواسته ها و مطلوب های حیوان، مانند شعاع شناخت و آگاهیش از جهان در محدوده ای خاص است اولا مادی است، از حدود خوردن و آشامیدن و خوابیدن و بازی کردن و خانه و لانه ...


image
درباره امتیاز انسان از جانداران دیگر، سخن فراوان گفته شده است. برخی منکر امتیاز اساسی میان این نوع و سایر انواع هستند، تفاوت آگاهی و شناخت انسان با حیوان را از قبیل ...


image
از لحاظ جسمی: مرد به طور متوسط درشت اندام تر است و زن کوچک اندام تر. مرد بلند قدتر است و زن کوتاه قدتر. مرد خشن تر است و زن ظریف تر. صدای مرد کلفت تر و خشن تر است و صدای زن ...


image
تغییر حالت در ذهن وقتی به پرچم کشورتان نگاه می کنید چه احساسی به شما دست می دهد؟ اگر چه پرچم فقط از یک تکه پارچه با رنگ ها و علایم مختلف ساخته شده است اما نشانگر وحدت و ...


image
در دنیا وقتی انسان از درخت خبیث اخلاق خودش میوه می چیند، در اعمال کثیف فاسد خودش به یکی دو تا قناعت نمی کند، هی تکرار، هی تکرار که خودش را پر می کند، یک نوع گرسنگی و ...


image
معمولا در مورد بی جان ها لغت "طبیعت" یا "طبع" به کار برده می شود. البته در مورد جاندارها هم به کار برده می شود، ولی در مورد بی جان ها این لغت اختصاصا به کار برده می شود. ...