قضا و قدر

حدیث1
قال الامام الکاظم - علیه السّلام - :
الْمُؤْمِنُ بِعَرَضِ کُلِّ خَیرٍ لو قُطِعَ أَنمَلَةً أَنمَلَةً کانَ خَیْراً لَهُ و لو وُلِّیَ شَرقَهَا و غربَهَا کانَ خَیراً لَه.
امام کاظم - علیه السّلام - فرمودند:
مؤمن همواره در معرض خیر است. اگر در اثر قضای الهی بند از بندش جدا شود، خیر است و اگر حکومت شرق و غرب عالم هم به او عطا شود، باز خیر است.
«بحار الانوار، ج 64، ص 242»
حدیث2
قال الامام الرّضا - علیه السّلام - :
معنا الْقَدَره تَقدیرُ الشّیءِ مِنْ طولِهِ و عَرضِهِ ... .
امام رضا - علیه السّلام - فرمودند:
معنای قدر، اندازه گیری چیزی از طول و عرض است و معنای قضا، تأیید حکم بعد از صدور حکم است.
«محاسن، ص 244»
حدیث3
قال الامام علی بن الحسین - علیه السّلام - :
اَلصّبرُ وَ الرّضا عن قضاءِ الله رأس طاعةِ الله ... .
امام سجاد - علیه السّلام - فرمودند:
صبر و خشنودی از قضای الهی، اصل و اساس اطاعت خداوند است. هر که صبر و رضا در برابر قضای الهی داشته باشد، جز خیر برای او نخواهد بود.
«وسائل الشیعه، ج 2، ص 899»
حدیث4
قال الامام الصادق - علیه السّلام - :
اِنّ الْقضاءَ وَ الْقَدَرَ، خَلْقان مِنْ خَلْقِ الله.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند:
همانا قضا و قدر دو مخلوق از مخلوقات خداوند هستند.
«توحید صدوق، ص 364»
حدیث5
قال الامام الصادق - علیه السّلام - :
انَّ اَعْلَمَ الناسُ بِاللهِ، اَرضْاهُم بِقَضاءِ الله عزّوجلّ.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند:
عالم ترین مردم کسی است که راضی به قضای الهی باشد.
«وسائل الشیعه، ج 2، ص 899»
حدیث6
قال الامام الرضا - علیه السّلام - :
لا یکون شیءٌ فی السماواتِ و لا فی الارضِ الاّ بِقدَرَ الله وَ مَشیّتِهِ.
امام رضا - علیه السّلام - فرمودند:
چیزی در آسمان و زمین، جز به تقدیر و خواست خداوند نمی باشد.
«بحار الانوار، ج 5، ص 88»
حدیث7
قال الامام الباقر - علیه السّلام - :
یَحْشُرُ المُکَذِّبُونَ بِقَدَرِ اللهِ منْ قُبورِهم قَدْ مَسَخُوا قِرَدَةً و خناذِیرٍ.
امام باقر - علیه السّلام - فرمودند:
تکذیب کنندگان تقدیر الهی، روز حشر، همانند بوزینه و خنزیرها از قبرهایشان محشور می شوند.
«ثواب الاعمال، ص 205»
حدیث8
قال امیر المؤمنین - علیه السّلام - :
اَمْرُهُ قَضاءٌ و حکمةٌ.
امیر مؤمنان - علیه السّلام - فرمودند:
امر خداوند، قضا و حکمت است.
«نهج البلاغه، خطبه 160»
حدیث9
قال امیر المؤمنین - علیه السّلام - :
قَدّر ما خَلَق فَاَحْکَمَ تَقْدِیرهُ ... .
امیر مؤمنان - علیه السّلام - فرمودند:
آنچه را خداوند آفرید، با مقدرات دقیقی استوار کرده و با تدبیری لطیف نظمشان داده است.
«نهج البلاغه، خطبه 91»
حدیث10
قال امیر المؤمنین - علیه السّلام - :
تَذِلُّ الاُمُورِ للمقادیرِ، حتّی یکونُ الْحَتْفُ فی التّدبیر.
امیر مؤمنان - علیه السّلام - فرمودند:
کارها چنان در سیطره تقدیر است که در برابر تقدیر، هیچ گونه تدبیری کارساز نخواهد بود.
«نهج البلاغه، حکمت 16»
حدیث11
قال امیر المؤمنین - علیه السّلام - :
اِنّ مَعَ کُلِّ اِنْسانٍ مَلَکَیْن یَحْفِظانُه ... .
امیر مؤمنان - علیه السّلام - فرمودند:
با هر انسان دو فرشته ای است که او را حفظ می کنند، و چون تقدیر الهی فرا رسد، او را تنها می گذارند.
«نهج البلاغه، حکمت 201»
حدیث12
قال امیر المؤمنین - علیه السّلام - :
و اِنْ صُبَّتْ عَلَیهمْ الْمَصائبُ لَجئُوا بک علماً ... .
امیر مؤمنان - علیه السّلام - فرمودند:
اگر بر مردم مصیبتی وارد شود، به تو پناه می برند، زیرا می دانند که زمام امور کارها به دست تو است و همه کارها از قضا و خواست تو نشأت می گیرد.
«نهج البلاغه، خطبه 227»
حدیث13
قال امیر المؤمنین - علیه السّلام - :
اَحْمَدُ اللهِ ما قَضی مِنْ اَمرٍ وَ قدّر مِن فعلٍ.
امیر مؤمنان - علیه السّلام - فرمودند:
خدا را بر آنچه که قضای اوست و هر کاری را که مُقدّر فرموده، ستایش می کنم.
«نهج البلاغه، خطبه 180»
حدیث14
قال امیر المؤمنین - علیه السّلام - :
رَضینا عَنِ اللهِ قَضاهُ وَ سَلَّمنا لِلّهِ اَمْرَهُ.
امیر مؤمنان - علیه السّلام - فرمودند:
من در برابر قضای الهی راضی و تسلیم امر او هستم.
«بحار الانوار، ج 39، ص 351»
حدیث15
قال امیر المؤمنین - علیه السّلام - :
لِکلّ امةٍ مجوسٌ و مَجُوسُ هذا الاُمَّة الذّین یقولون: لا قَدَرَ.
امیر مؤمنان - علیه السّلام - فرمودند:
برای هر امتی مجوسی است و مجوس این امت کسانی هستند که می گویند: قَدَر نمی باشد.
«ثواب الاعمال، ص 206»
حدیث16
قال امیر المؤمنین - علیه السّلام - لرجلٍ:
... ان کنت غیر قانعٍ بِقَضائِهِ وَ قَدرِهِ، فأطْلُبُ رَباً سواهُ.
امیر مؤمنان - علیه السّلام - به شخصی فرمودند:
اگر قانع به قضا و قدر او (خداوند) نمی باشی، پروردگاری غیر از او طلب کن.
«توحید صدوق، ص 372»
حدیث17
قال امیر المؤمنین - علیه السّلام - :
مَنْ اَصْبَحَ علی الدُّنیا حَزِیْناً، فقد اَصْبَحَ لِقَضاءِ اللهِ ساخِطاً.
امیر مؤمنان - علیه السّلام - فرمودند:
کسی که صبح کند، در حالی که بر دنیا اندوهناک است، به تحقیق، در حالی صبح کرده که از قضای الهی ناخشنود است.
«نهج البلاغه، حکمت 282»
حدیث18
قال امیر المؤمنین - علیه السّلام - :
اشدُّ النّاسِ عذاباً یَومَ القیامةِ اَلْمُسْتَخطُ لِقضاءِ الله.
امیر المؤمنین - علیه السّلام - فرمودند:
معذّب ترین مردم در روز قیامت، کسی است که از قضای خداوند ناخشنود باشد.
«غرر الحکم، ح 3235»
حدیث19
قال امیر المؤمنین - علیه السّلام - :
و لا یَرُدُّ اَمْرَک مَنْ سَخِطَ قضاءَک.
امیر مؤمنان - علیه السّلام - فرمودند:
کسی که از قضای تو ناخشنود باشد، امر تو را باز نمی گرداند (فرمان نمی برد).
«نهج البلاغه، خطبه 109»
حدیث20
قال امیر المؤمنین - علیه السّلام - : فی صِفَةِ اولیاءِ الله: إِنّ صُبَّت علیهِم المَصائِبُ، لَجَئُوا اِلی الاِستِجارَةِ بک علماً ... .
امیر مؤمنان - علیه السّلام - در وصف اولیاء و دوستان خدا فرمودند:
اگر بر آنها مصیبتی وارد شود، به سوی تو پناه می برند، زیرا می دانند که زمام کارها به دست تو است و از قضای تو سرچشمه می گیرد.
«نهج البلاغه، خطبه 227»
حدیث21
قال امیر المؤمنین - علیه السّلام - :
اِنّ الله یَجْری الأُمورَ علی ما یقتضیهِ و لا ما تَرْتَضِیه.
امیر مؤمنان - علیه السّلام - فرمودند:
امور بر اساس قضای الهی جریان دارد، نه بر اساس خواست مردم.
«غرر الحکم، ح 3238»
حدیث22
قال امیر المؤمنین - علیه السّلام - و قَد سُئِلَ عَنِ القَدَرِ: طَرِیقٌ مُظلِمٌ فَلَا تَسلُکُوهُ و بَحرٌ عَمِیقٌ فَلَا تَلِجُوهُ و سِرُّ اللَّهِ فَلَا تَتَکَلَّفُوهُ.
امیر مؤمنان - علیه السّلام - (هنگامی که از ایشان، از قدر پرسیدند)، فرمودند:
قَدَر راهی است تاریک، آن را نپیمایید، دریایی است ژرف و عمیق، در آن وارد نشوید، رازی است خدایی، در آن خود را به زحمت نیندازید.
«نهج البلاغه، حکمت 287»
حدیث23
قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - :
کُلُّ شَئٍ بِقَضائِهِ وَ قَدَرِه و اُمور تَجرِی ما بینَهُما.
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمودند:
همه چیز به حکم قضا و قدر الهی است و تمام کارها بین این دو جریان دارد.
«بحار الانوار، ج 5، ص 124»
حدیث24
قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - :
لَعَنَ اللهُ المُکّذِبینَ بِقَدر الله.
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمودند:
خداوند، تکذیب کنندگان قَدَر الهی را لعنت کند.
«بحار الانوار، ج 5، ص 88»
حدیث25
قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - :
لا یُؤمِنُ اَحَدُکُمْ حتّی یؤمِنُ بِالْقَدر.
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمودند:
هیچ یک از شما تا ایمان به مقدرات نداشته باشید، مؤمن نخواهید بود.
«توحید صدوق، ص 280»
حدیث26
قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - :
قَدَر اللهُ مقادِرَ قَبْلَ انْ یَخلُقَ اللهَ السّماواتِ وَ الاْرضِ.
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمودند:
خداوند مقدرات عالم را پیش از آنکه آسمان و زمین را خلق کند، تقدیر کرده است.
«توحید صدوق، ص 368»
حدیث27
قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - :
عَجَباً للمُؤمِنِ، لا یقضی اللهُ علیهِ قضاءً اِلاّ کانََ خیراً لَهُ ... .
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمودند:
در شِگفتم برای مؤمن، قضای الهی بر او جاری نمی شود مگر اینکه برای او خیر است، چه (در ظاهر) خوشایند باشد و چه ناخوشایند. اگر مبتلا کرد، کفاره گناهانشان باشد و اگر بخشش کرد، گرامی اش داشته است.
«تحف العقول، ص 48»
حدیث28
قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - :
فی کُلِّ قضاءِ اللهِ عزّوجلَّ خِیَرَةٌ للمؤمنِ.
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمودند:
در تمام قضاهای خداوند، برای مؤمن خیر است.
«امالی شیخ صدوق، ص 439»
حدیث29
امام علی (علیه السلام) فرمودند:
إِنَّ اللّه کَتَبَ القَتلَ عَلی قَومٍ والمَوتَ عَلی آخَرینَ وَکُلٌّ آتیهِ مَنیَّتُهُ کَما کَتَبَ اللّه لَهُ فَطوبی لِلمُجاهِدینَ فی سَبیلِهِ وَالمَقتولینَ فی طاعَتِهِ؛
براستی که خداوند برای گروهی کشته شدن را مقدر فرموده و برای دیگران مردن را. هر گروهی با همان سرنوشت که خداوند مقدر کرده است می رسد. پس، خوشا به سعادت مجاهدان در راه خدا و کشته شدگان در راه طاعت او.
شرح نهج البلاغه، ج3، ص184
حدیث30
ألا وإنّ الرُّوحَ الأمینَ نَفَثَ فی رُوعِی أ نّهُ لَن تَمُوتَ نفسٌ حتّی تَستَکمِلَ رِزقَها، فاتَّقُوا اللّه‌َ وأجمِلُوا فی الطَّلَبِ ، ولا یَحمِلْ أحَدَکُم استِبطاءُ شَیءٍ مِنَ الرِّزقِ أن یَطلُبَهُ بغَیرِ حِلِّهِ ، فإنّهُ لا یُدرَکُ ما عِندَ اللّه إلاّ بطاعَتِهِ؛
همانا جبرئیل در دلم چنین افکند که هیچ کس نمیرد تا روزیش را به طور کامل دریافت کند ، پس از خدا پروا کنید و در طلب روزی میانه روی کنید و دیر رسیدن روزی شمارا وادار نکند که آن را از راه غیر حلال بجویید ؛ زیرا آنچه نزد خداست جز با طاعت او به دست نمی‌آید .
الکافی : 2 / 74 / 2
حدیث31
امام علی علیه‌السلام :
اِعلَمُوا أنَّ عَبدا وإن ضَعُفَتْ حِیلَتُهُ ، ووَهَنَتْ مَکِیدَتُهُ أنَّهُ لَن یُنقَصَ مِمّا قَدَّرَ اللّه‌ُ لَه، وإن قَوِیَ عَبدٌ فی شِدَّةِ الحِیلَةِ وقُوَّةِ المَکِیدَة أ نّهُ لن یُزادَ عَلی ما قَدَّرَ اللّه‌ُ لَهُ؛
بدانید که آنچه خـداوند بـرای بـنده مـقـدّر کرده است ، بی کم و کاست به او برسد ، هر چند در زرنگی و چاره‌اندیشی ناتوان باشد و نیز بیش از آنچه خداوند برایش مقدّر کرده به او نرسد، هر چند بسیار زرنگ و چاره‌اندیش باشد .
أمالی المفید : 207/39
حدیث32
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
إنّ الرِّزقَ لا یَجُرُّهُ حِرصُ حَریصٍ ولا یَصرِفُهُ کَراهِیَةُ کارِهٍ؛
نه حرص زدن حریص روزی را به طرف او می‌کشاند و نه ناخوش داشتن کسی از روزی، آن را از او باز می‌دارد.
بحار الأنوار : 77 / 68 / 7
حدیث33
امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
در هر قضای الهی ، برای مؤمن خیری نهفته است .
تحف‌العقول ، ص 302
حدیث34
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من لم یرض بقضاء اللَّه و لم یؤمن بقدر اللَّه فلیلتمس إلها غیر اللَّه؛
هر که به قضای خدا رضا نیست و به تقدیر خدا ایمان ندارد خدائی غیر خدای یکتا بجوید.
نهج الفصاحه
حدیث35
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لا یردّ القضاء إلّا الدّعاء و لا یزید فی العمر إلّا البرّ؛
قضا جز به دعا دفع نشود و چیزی جز نیکوکاری عمر را افزون نکند.
نهج الفصاحه
حدیث36
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
کلّ شی ء بقدر حتّی العجز و الکیس؛
هر چیزی مقرر است حتی ناتوانی و هوش.
نهج الفصاحه
حدیث37
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
کتب اللَّه تعالی مقادیر الخلائق قبل أن یخلق السّموات و الأرض بخمسین ألف سنه و عرشه علی الماء؛
خدای والا تقدیر خلایق را پنجاه هزار سال پیش از آن که آسمانها و زمین را بیافریند ثبت کرد و عرش وی بر آب بود.
نهج الفصاحه
حدیث38
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
فرغ اللَّه لکل عبد من عمله و أجله و مضجعه و رزقه لا یتعدّاهنّ أبدا؛
خدا عمل و اجل و آرامگاه و روزی هر بنده ای را از پیش معین کرده و هرگز از آن تجاوز نخواهد کرد.
نهج الفصاحه
حدیث39
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
فرغ إلی ابن آدم من أربع الخلق و الخلق و الرّزق و الأجل؛
چهار چیز آدمیزاد: صورت و سیرت و روزی و مرگ وی از پیش معین است.
نهج الفصاحه
حدیث40
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
فرغ اللَّه عزّ و جلّ إلی کلّ عبد من أجله و رزقه و مضجعه و شقیّ أو سعید؛
خدای عز و جل مرگ و روزی و آرامگاه و بدبختی و نیکبختی هر بنده ای را از پیش معین کرده است.
نهج الفصاحه
حدیث41
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
عجبا للمؤمن فو اللَّه لا یقضی اللَّه للمؤمن قضاء إلّا کان خیرا له؛
کار مؤمن عجیب است به خدا که خدا قضائی برای مؤمن مقرر ندارد مگر مایه خیر او باشد.
نهج الفصاحه
حدیث42
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الدّعاء یردّ القضاء و إنّ البرّ یزید فی الرّزق و إنّ العبد لیحرم الرّزق بالذّنب یصیبه؛
دعا دفع قضا کند و نیکی روزی را بیفزاید و بنده به وسیله گناهی که مرتکب شود از روزی خود محروم ماند.
نهج الفصاحه
حدیث43
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الدّعاء جند من أجناد اللَّه مجنّد یردّ القضاء بعد أن یبرم.
دعا سپاهی از سپاهیان مجهز خداست و قضای محتوم را دفع می کند.
نهج الفصاحه
حدیث44
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خلق اللَّه الخلق فکتب آجالهم و أعمالهم و أرزاقهم؛
خداوند خلق را بیافرید و زندگی و اعمال و ارزاقشان را رقم زد.
نهج الفصاحه
حدیث45
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث یدرک بهنّ العبد رغائب الدّنیا و الآخره الصّبر علی البلاء و الرّضا بالقضاء و الدّعاء فی الرّخاء؛
سه چیز است که بنده به وسیله آن خواستنی های دنیا و آخرت را به دست می آورد: صبر بر بلا و رضا به قضا و دعا در حال فراخ دستی.
نهج الفصاحه
حدیث46
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث من کنّ فیه فهو من الأبدال: الرّضا بالقضا و الصّبر عن محارم اللَّه و الغضب فی ذات اللَّه عزّ و جلّ؛
سه چیز است که در هر که باشد از نیکان است، رضا به قضا و صرف نظر از محرمات خدا و خشمگین شدن در راه خدا.
نهج الفصاحه
حدیث47
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
تعوّذوا باللَّه من جهد البلاء و درک الشّقاء و سوء القضاء و شماته الأعداء؛
از بلا و بدبختی و قضای بد و سرزنش دشمنان به خدا پناه ببرید.
نهج الفصاحه
حدیث48
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الإیمان بالقدر یذهب الهمّ و الحزن؛
اعتقاد به تقدیر غم و اندوه را می برد.
نهج الفصاحه
حدیث49
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ ما قدّر فی الرّحم سیکون؛
آنچه در شکم مادر مقدر شده، شدنی است.
نهج الفصاحه
حدیث50
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی وکّل بالرّحم ملکا یقول أی ربّ نطفه، أی ربّ علقه، أی ربّ مضغه، فإذا أراد اللَّه أن یقضی خلقها قال أی ربّ شقیّ أو سعید؟ ذکر أو أنثی؟ فما الرّزق فما الأجل؟ فیکتب کذلک فی بطن أمّه؛
خداوند به شکم مادر فرشته ای گماشته است که میگوید خدایا اکنون نطفه است، خدایا اکنون علقه است، خدایا اکنون مضغه است، وقتی خداوند خواست خلقت او را کامل کند گوید خدایا بدبخت یا خوشبخت؟.. نر یا ماده؟ روزی و عمر او چیست؟.. و به همین طریق در شکم مادر او رقم می زند.
نهج الفصاحه
حدیث51
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی کتب علیکم السّعی فاسعوا.
خداوند کوشش را بر شما مقرر داشته است پس بکوشید.
نهج الفصاحه
حدیث52
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی کتب الحسنات و السّیّئات ثمّ بین ذلک فمن همّ بحسنه فلم یعملها کتبها اللَّه تعالی عنده حسنه کامله فإن همّ بها فعملها کتبها اللَّه عنده عشر حسنات إلی سبعمائه ضعف إلی أضعاف کثیره، و إن همّ بسیّئه فلم یعملها کتبها اللَّه عنده حسنه کامله فإن همّ بها فعملها کتبها اللَّه سیّئه واحده و لا یهلک علی اللَّه إلّا هالک.
خداوند نیکی ها و بدیها و چیزهائی را که میان آنهاست رقم زد هر کس انجام نیکی را در دل گیرد و انجام ندهد خداوند برای او یک نیکی کامل رقم زند و اگر در دل گیرد و انجام دهد خداوند ده نیکی تا هفتصد برابر و بیشتر رقم زند و اگر بدی ای را در دل گیرد و انجام ندهد خداوند آن را نیکی کامل رقم زند و اگر در دل گیرد و انجام دهد خداوند فقط یک بدی رقم می زند، بنا بر این هر که در پیشگاه خدا هلاک شود سزاوار هلاک است.
نهج الفصاحه
حدیث53
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ اللَّه إذا قضی علی عبد قضاء لم یکن لقضائه مردّ؛
وقتی خداوند چیزی بر بنده خویش مقدر سازد تقدیر وی تغییر پذیر نیست.
نهج الفصاحه
حدیث54
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ الرّجل لیحرم الرّزق بالذّنب یصیبه و لا یردّ القدر إلّا الدّعاء و لا یزید فی العمر إلا البرّ؛
انسان به سبب گناه از روزی محتوم محروم ماند و تقدیر جز به دعا برنگردد و عمر جز به نیکوکاری دراز نشود.
نهج الفصاحه
حدیث55
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ أحدکم یجمع خلقه فی بطن أمّه أربعین یوما نطفه ثمّ یکون علقه مثل ذلک، ثمّ یکون مضغه مثل ذلک، ثمّ یبعث اللَّه إلیه ملکا و یؤمر بأربع کلمات و یقال له: اکتب عمله و رزقه و أجله و شقیّ أو سعید، ثمّ ینفخ فیه الرّوح؛
هر یک از شما در شکم مادر خود چهل روز نطفه است پس از آن چهل روز علقه است پس از آن چهل روز مضغه است پس از آن خداوند فرشته ای به سوی او می فرستد و او را به چهار کلمه مأمور می سازد و می گوید عمل و روزی و مرگ او را و این که خوشبخت است یا بدبخت رقم بزن، پس از آن روح در او دمیده می شود.
نهج الفصاحه
حدیث56
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اللّهمّ اجعلنی أخشاک حتّی کأنی أراک و اسعدنی بتقواک و لا تشقنی بمعصیتک و خر لی فی قضائک و بارک لی فی قدرک حتّی لا أحبّ تعجیل ما أخّرت و لا تأخیر ما عجّلت و اجعل غنای فی نفسی؛
خدایا مرا چنان از ذات خود ترسان کن که گوئی تو را می بینم و مرا به پرهیزکاری خود خوشبخت کن و به نافرمانی خود بدبخت مکن قضای خود را برای من انتخاب کن و تقدیر خود را بر من مبارک کن که نخواهم آنچه را مؤخر کرده ای مقدم کنی یا آنچه را مقدم داشته ای مؤخر کنی و ثروت مرا در روحم مستقر کن.
نهج الفصاحه
حدیث57
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اعلم أنّ القلم قد جری بما هو کائن؛
بدان که قلم تقدیر، بر همه شدنیها رفته است.
نهج الفصاحه
حدیث58
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اعلم أنّ ما أصابک لم یکن لیخطأک و ما أخطأک لم یکن لیصیبک؛
بدان که آنچه بتو رسیده ناچار می رسید و آنچه از تو فوت شده به ناچار فوت می شد.
نهج الفصاحه
حدیث59
امام محمد باقر (ع) می فرمایند:
در هر قضای الهی ، برای مؤمن خیری نهفته است .
تحف العقول ، ص 302
حدیث60
امام سجاد(علیه‌السلام) می فرمایند:
رضا به قضای ناپسند از بالاترین درجات یقین است.
(بحارالانوار/78/1611)
حدیث61
قالَ الإمامُ الْحَسَنُ الْمُجتبی - عَلَیْهِ السَّلام - :
إنَّ اللّهَ لَمْ یَخْلُقْکُمْ عَبَثاً، وَلَیْسَ بِتارِکِکُمْ سُدًی، کَتَبَ آجالَکُمْ، وَقَسَّمَ بَیْنَکُمْ مَعائِشَکُمْ، لِیَعْرِفَ کُلُّ ذی لُبٍّ مَنْزِلَتَهُ، وأنَّ ماقَدَرَ لَهُ أصابَهُ، وَما صُرِفَ عَنْهُ فَلَنْ یُصیبَهُ؛
امام حسن مجتبی - علیه السلام - فرمودند:
خداوند شما انسان ها را بیهوده و بدون غرض نیافریده و شما را آزاد، رها نکرده است. لحظات آخر عمر هر یک معیّن و ثبت می باشد، نیازمندی ها و روزی هرکس سهمیّه بندی و تقسیم شده است تا آن که موقعیّت و منزلت شعور و درک اشخاص شناخته گردد.
بحار الأنوار، ج 75، ص 110، ح 5
حدیث62
امام علی علیه السلام می فرمایند:
بدانید که آنچه خداوند برای انسان مقدّر کرده است، بی کم و کاست به او می‌رسد، هر چند در چاره‌اندیشی و پیدا کردن راه‌های کسب روزی ناتوان باشد و نیز بیش از آنچه خداوند برایش مقدّر کرده به او نرسد، هر چند بسیار زرنگ و چاره اندیش باشد.
امالی مفید، ص 207، ح 39.
حدیث63
امام کاظم (علیه السلام) می فرمایند:
بر شما باد دعا کردن ؛ چرا که دعا برای خدا و درخواست از خدا بلا را برگرداند [حتی] در حالی که تقدیر و قضا شده باشد و جز امضای آن باقی نمانده بشد. پس هرگاه از خداوند عزوجل دعا و درخواست شد، بی درنگ بلا را برگرداند.
( الکافی : ج 2 ص 472 ح 3 )
حدیث64
رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند:
یا عَلیُّ شَرُّ النّاسِ مَنِ اتَّهَمَ اللّه‌َ فی قَضائِهِ؛
ای علی، بدترین مردم کسانی هستند که خداوند را در قضا و قدرش (به بی عدالتی) متهم کنند.
الفقیه، ج 4، ص 363، ح3.
حدیث65
رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خداوند خلق را بیافرید و زندگی (اجل) و اعمال و ارزاقشان را رقم زد.
(نهج الفصاحه ، ح 1450)
حدیث66
امام علی علیه‌السلام می فرمایند:
مَنْ وَثِقَ بِاَنَّ ما قَدَّرَ اللّه‌ُ لَهُ لَنْ یَفوتَهُ اسْتَراحَ قَلْبُهُ؛
هر کس اطمینان داشته باشد که آنچه خداوند برایش تقدیر کرده است به او می‌رسد، دلش آرام می‌گیرد.
غررالحکم، ح 8763
حدیث67
پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله و سلم می فرمایند:
اَلصَّدَقَةُ تَدْفَعُ الْبَلاءَ وَ هِیَ اَنـْجَحُ دَواءٍ وَ تَدْفَعُ الْقَضاءَ وَ قَدْ اُبْرِمَ اِبراما وَ لا یَذْهَبُ بِالاَْدواءِ اِلاَّ الدُّعاءُ وَ الصَّدَقَةُ
صدقه بلا را برطرف می‌کند و مؤثرترینِ داروست. همچنین، قضای حتمی را برمی‌گرداند و درد و بیماری‌ها را چیزی جز دعا و صدقه از بین نمی‌برد.
بحارالأنوار، ج 93، ص 137، ح 71
حدیث68
حضرت امام سجاد(علیه السلام) می فرمایند:
الدعاء یدفع البلاء النازل و ما لم ینزل.
دعا بلای نازل شده و نازل نشده را دفع می کند.
اصول کافی/ج2/ص 496.
حدیث69
قال الامام الرضا - علیه السّلام - :
ثمانیّةُ أشیاءِ لا تکونُ اِلاّ بِقَضاءِ الله وَ قَدَرهُ ... .
امام رضا - علیه السّلام - فرمودند:
هشت چیز نمی باشد، مگر به قضا و قدر الهی: خواب و بیداری، توانایی و ناتوانی، تندرستی و بیماری و مرگ و زندگی.
«بحار الانوار، ج 5، ص 95»