تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

من واقعی انسان در نزد عرفا و طریقه کشف آن

توضیحات کوتاه:

نکته ای در اینجا هست که در فلسفه جدید هم به صورت دیگری مطرح است و آن اینکه "من واقعی" انسان کیست و چیست؟ فلاسفه نظر خاصی دارند. نظرشان این است که من هر کس همان روان و روح ...

توضیحات:

نکته ای در اینجا هست که در فلسفه جدید هم به صورت دیگری مطرح است و آن اینکه "من واقعی" انسان کیست و چیست؟ فلاسفه نظر خاصی دارند. نظرشان این است که من هر کس همان روان و روح اوست، همان است که انسان آن را تشخیص می دهد. "من" را که انسان احساس می کند، یعنی همان روح او، وقتی به انسان می گویند، "من" کیست؟ می گوید "من" یعنی روحم. روانشناسی امروز لااقل به این مقدار رسیده است که مقداری از خودت را که تو احساس می کنی، یک قسمت از "من" توست، قسمت بیشتر از "من" تو، من ناآگاه توست که تو خودت از وجود او آگاه نیستی، یعنی در شعور ظاهر تو وجود ندارد.
عرفا در اینجا اعجاز کرده اند و چند درجه از روان کاوهای امروز هم دقیق تر رفته اند و صریحا با فلاسفه مخالفت کرده، گفته اند فلاسفه اشتباه کرده اند که گفته اند "من" انسان همان روح انسان است، "من" خیلی دقیق تر و عمیق تر است از آنچه که فلاسفه آن را روح انسان می دانند. به قول شبستری:
من و تو برتر از جان و تن آمد *** که جان و تن ز اجزای من آمد
البته آنها می گویند هر کس به من حقیقی خودش آن وقت دست می یابد و من خود را آن وقت کشف می کند که خدا را کشف کرده باشد. شهود من خود، از شهود خدا هیچ وقت جدا نیست و این مطلب در قرآن (آیه 19 سوره حشر) است «و لاتکونوا کالذین نسوا الله فانسیهم انفسهم اولئک هم الفاسقون؛ و مانند کسانی نباشید که خدا را فراموش کردند پس خدا هم خودشان را از یادشان برد آنان همان فاسقانند.» که داستانش مفصل است. عرفا شدیدا توجه دارند که "من" انسان، خیلی عمیق تر از آن حدی است که فلاسفه درک کرده اند. محی الدین عربی، فلاسفه ای نظیر بوعلی را سخت تحقیر می کند، می گوید... سخن شبستری هم عین سخن محی الدین است. ملای رومی در یک جا عجیب این مطلب را بیان کرده است، می گوید:
ای که در پیکار، خود را باخته *** دیگران را تو ز خود نشناخته
ای کسی که خود یعنی همان "من" را باخته ای. این تعبیر هم از قرآن است: «ان الخاسرین الذین خسروا انفسهم» قرآن می گوید که «بزرگ ترین باختن ها و بزرگترین باختن در قمارها این است که انسان "خود" را ببازد.» (شوری/45)
ای که در پیکار، خود را باخته *** دیگران را تو زخود نشناخته
توبه هر صورت که آیی بیستی *** که منم این، والله آن تو نیستی
بعد دلیل می آورد، می گوید:
یک زمان تنها بمانی تو ز خلق *** در غم و اندیشه مانی تا به حلق
آیا زمانی که خلوت برایت رخ دهد که اجبارا در خلوت بروی و یا اختیارا از مردم جدا شوی، از تنهایی وحشت می کنی یا نمی کنی؟ کدام یک از ما هستیم که ده شبانه روز در یک جا تنها باشیم و حوصله مان سر نرود؟ حبس تک سلولی بالاترین حبس هاست چون آدم تنها می ماند. اگر خودت را یافته بودی و خودت را درک کرده بودی (چنین حالتی پیدا نمی کردی).
این تو کی باشی که تو آن اوحدی *** که خوش و زیبا و سرمست خودی
اگر تو خودت را کشف کرده بودی، وقتی در خلوت با خودت بودی، نیازی به هیچ چیز نداشتی. اینکه در خلوت وحشت می کنی برای این است که با خودت هم نیستی، خودت را هم گم کرده ای، خودت را باخته ای. این است که روح و حقیقت عبادت که توجه به خداست، باز یافتن خود واقعی است. انسان خود حقیقی اش را در عبادت و در توجه به ذات حق پیدا می کند و می یابد.
بنابراین عرفا تا این حد، این مسئله را کشف و درک کرده اند ولی ما در عین حال در مسئله جهاد با نفس، توجه مکتب عرفان به مسئله کرامت و عزت و شرافت مقام عالی نفس را که نباید لکه دار شود و اساسا با تکیه به آن است که انسان به مقامات عالی می رسد خیلی خیلی کم می بینیم، آنقدر کم می بینیم که باید بگوئیم نیست، یعنی اگر آن را با دستورهایی که در متون اسلام آمده است مقایسه کنیم، می بینیم با اینکه عرفا همه چیز را از دستورهای اسلام الهام گرفته اند، این الهام را کمتر گرفته اند و شاید سرش این بوده که کمتر نکته این مطلب را درک کرده اند.

منابع
مرتضی مطهری- انسان کامل- صفحه 204-206
سایر اطلاعات:
کد مطلب: f102d
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: آموزشی     زیرگروه: عمومی

دفعات بازدید: 5     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/13 ق.ظ 1:48:00


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=f102d


هم گروهی ها
image
علامه تهرانی در کتاب خود ماجرایی نقل می کند: دوستی داشتم به نام حاج عبدالزهراء گرعاوی نجفی از اهالی اطراف نجف. وی مردی بود بسیار باهوش و سریع الانتقال و تندذهن، و در ...


image
علامه محمدحسین حسینی طهرانی تعریف می کنند: روزی در حرم مطهر امام رضا (ع) پس از انجام زیارت و خواندن نماز زیارت در سمت پشت سر نشسته بودم و اتفاقا در جنب من جناب محترم ...


image
آیا حق تلخ است؟ جمله معروفی بین ما است و این جمله قابل شرح و تفسیر است و ما خودمان هم همیشه می گوییم و آن این که «الحق مر» حق تلخ است، و حال آنکه معنی ندارد که حق تلخ ...


image
در آیه 19 سوره معارج حریص بودن انسان جزو خلقت وی مطرح شده که برای فهم این مطلب توضیحاتی لازم است. انسان به حسب خلقت چیزهایی را دارد. از نظر اینکه به حسب اصل خلقت دارد ...


image
از نظر قرآن عبادت، یک عبادت واقعی، درست و جامع الشرایط، عبادتی که روح عبادت، که توجه به خدا و استغفار و استمداد و استعانت از خداوند و توجه به خود و نقصها و عیبهای خود ...


image
اولین درسی که به انسان آموختند همین درس بود که متأسفانه انسان خوب تحویل نگرفت و آن این است که رسیدن به سعادت بدون تحمل بعضی از محرومیت ها امکان پذیر نیست. اگر انسان ...


image
خداوند در آیه 32 سوره معارج در باب امانت می فرماید: «والذین هم لاماناتهم و عهدهم راعون؛ و کسانی که امانت ها و پیمان خود را مراعات کنند». آن مردمی از هلع و از جزع در هر شر ...


image
داستان هایی در خصوص ارادت شترها به اهل بیت ناقه امام سجاد (ع) بعد از رحلت آن حضرت، نخورد و نیاشامید بلکه یکسره بسوی قبر رفت و آنقدر سر خود را بر زمین زد تا جان داد. در ...


image
کتاب بشاره المصطفی با سلسله سند متصل خود معنعنا روایت می کند از أعمش از عطیه عوفی کوفی که گفت: با جابربن عبدالله أنصاری برای زیارت قبر امام حسین (ع) به کربلا رهسپار ...


image
در آیه 16 سوره جن می خوانیم: «والو استقاموا علی الطریقه لاسقیناهم ماء غدقا؛ باز بگو به مردم به من وحی شده است که اگر مردم بر راه و طریق، بر طریقت استقامت بورزند آنها را ...