تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

مشخصات اصلی دین بودایی

توضیحات کوتاه:

دین بودایی با اعتقاد به یک هستی متعال و قابل ستایش شروع نشد. این دین همچنین تبیین فلسفی یک نظام اعتقادی منسجم و منطقی نیست، البته به استثنای اعتقاد به پایانی مسرت بخش ...

توضیحات:

دین بودایی با اعتقاد به یک هستی متعال و قابل ستایش شروع نشد. این دین همچنین تبیین فلسفی یک نظام اعتقادی منسجم و منطقی نیست، البته به استثنای اعتقاد به پایانی مسرت بخش در انتهای نگرشی منفی نسبت به جهان. بنابراین، در دین بودایی اجزایی وجود دارند که الزاما همه آنها ارتباطی منطقی و هماهنگ با یکدیگر ندارند.

1. قانون کارما
قدرت متعالی که واقعا در جهان کارساز است عبارت است از «قانون کارما و یا عمل» که اصل اجتناب ناپذیر، سخت و غیر فردی (جهانی) عدالت و مکافات اخلاقی است. کارما در زبان سانسکریت به مفهوم کنش و واکنش است. هر کنشی، واکنشی دارد و هر واکنش خود واکنشی دیگر را بدنبال می آورد. بدین ترتیب هر عمل در ذات خودش عکس العمل است و هر عکس العمل، عمل به حساب می آید. کارما در سه سطح گفتار، پندار، و کردار رخ می دهد. بودا در این باره می گوید: حتی اگر در زیر محکم ترین صخره ها بروید کارما گریبان شما را می گیرد. وی می گوید: «نه در آسمان و نه در دل دریا، و نه حتی اگر در شکاف کوهها پنهان شویم، نقطه ای پیدا نمی شود که انسان بتواند از مکافات عمل خود به آنجا پناه برد». کارما به معنای «تاوان» است. بدین معنا که نتیجه ی اعمال نیک و بد فرد در زندگی کنونی و یا زندگی های بعدی وی تاثیر خواهد گذاشت. کارما از اعتقادات ادیان هندو، بودایی و ادیان آسیای جنوب شرقی است. کارما علت انتقال روح را از کالبدی به کالبد دیگر بیان می کند. بنابر قانون کارما، رفتار و گفتار و کردار هر آدمی نوع حیات بعدی و کالبد آتی او را تعیین می کند. قانون کارما نیز ریشه در اعتقادات اقوام ق_بلی آریاییان دارد و اولین نشانه های آن را م_ی ت_وان در ف_لسفه اوپ_ان_ی_شادها دید، آنجا که می گوید: آدم_یانی ک_ه در زندگانی خود افرادی وارسته با رفتار و گفتار نیک هستند، روح آنها پس ازمرگ، در زهدان پاکیزه زنی از طبقات بالا جای می گیرد و بر عکس، ارواح انسانهای شریر و بدکردار، در رحمهای ک_ثیف و نا پسند زنانی از طبقه نجس (پاریا) و یا خوک، سگ و گرگ جای گیر می شوند. قانون کارما بسیار هولناک و شدید است، طبق این قانون، حتی گناهان کوچک موجب کیفرهای سخ_ت و ه_راس آور می شود فرد گناهکار در زندگی بعدی تنزل می یابد و رنج و شک_نجه می بیند و دوب_اره در ک_البد پس_ت ت_ری جای می گیرد و این سیر تسلسل تا مرحله تبدیل به ج_انوران، ح_شرات، ک_رم_ها و حت_ی گیاهان ادامه می یابد و روح آدمی زجر می کشد و لاجرم آن ق_در از ت_ع_الی دور می شود ک_ه پ_س از زایش و مرگهای بی شمار عاقبت به شق_اوت ک_امل تبدیل می شود و در ژرفای دوزخ سرنگون می گردد. بر اساس قانون کارما تقصیر عواقب کارهای بد هر شخص را تنها باید متوجه خود او دانست و نه وضع موروثی طبقاتی و یا اجتماعی فرد، سرنوشت، خدا و یا شیطان. بودا به این نکته بسیار ایمان داشت که اگر می شد به مردم فهماند طبق قانون کارما بخش اعظم مصایب آنها به دست خودشان بر سرشان می آید، در آن صورت اصلاح عجیبی در جامعه به وجود می آمد. «مطمئنا اگر مخلوقات جاندار به چشم خود تمام آثار و تبعات کارهای بد خویش، را می دیدند با ابراز تنفر از آن کارها گرزیان می شدند». صحنه قضاوت نهایی نیز به صورت زیر ترسیم شده است: «نگهبان جهنم افراد بدکار را کشان کشان به پیشگاه پادشاه جهنم، یاما، می آورد. او خطاب به آنان می گوید: آیا شما، وقتی روی زمین بودید، آن پنج پیام آوری را که برای انذار شما فرستاده شده بود ندیدید؟ یک بچه خردسال، یک مرد، یک بیمار، جنایتکاری که از مجازات رنج می کشید و لاشه یک مرده؟ مرد بدکار جواب می دهد: «من آنها را دیدم». آیا تو در درون خود فکر نکردی که من هم در معرض تولد، پیری و مرگ هستم! پس بگذار کار خوب انجام دهم! آدم بدکار جواب می دهد: «خیر آقا، من این کار را نکردم. من از فرط حماقت به این امور نیندیشیدم». سپس پادشاه جهنم یاما سرنوشت او را اعلام می کند: «این کارهای بد تو کارهای مادر، پدر، اقوام، دوستان مشاورین تو نیستند. تو تنهایی همه آنها را انجام داده ای. تو تنهاهم باید حاصل دسترنج خود را درو کنی».

2. فریب نفس
خطر ظریف و اساسی ای که هر آدم عاقلی باید به دست خود ریشه اش را از درون خویش برکند خودخواهی است. بودا می گوید: «ابتدا همه زمینه های «خودپرستی» را دور گردان. فکر کردن درباره «خود» از هرگونه هدف خوب و منیع جلوگیری می کند، حتی مثل خاکستری است که روی آتش را می پوشاند، اما وقتی انسان پا روی آن گذاشت پا را می سوزاند» و «علاقه به خود را با دست خویش از میان بردار، مثل نیلوفر آبی که در فصل پاییز کاملا از بین می رود» آنچه به نام «خود» یا «نفس» خوانده می شود شخصیت حقیقی نیست بلکه مجموعه موقت و بی ارزشی از امیال و تمایلات روانی است، درست مثل لفظ ارابه جنگی که جز یک نامگذاری مناسب، اسم یک تیر، میله یا محور چرخ، چرخ، بدنه ارابه، و علم کتل ارابه چیز دیگری نیست».

3. سه مشخصه وجود در دین بودایی
در دین بودایی چیزی به نام وجود محض مطرح نیست. بنابراین تحلیل بدبینانه بودا از جهان، بودن به معنی محو شدن تدریجی، بدبخت بودن و فقدان شخصیت است. «چه اینکه بگوییم بودا، تنویر یافتگان برخواهند خاست، و یا اینکه بگوییم بوداها هم برنخواهند خاست، این یک حقیقت وجود و قانون ثابت و لازم آن است که همه اجزای آن ناپایدار، دچار بدبختی، و فاقد شخصیت یا خود واقعی هستند».

4. تناسخ
طرز کار خاص قانون کارما بدین صورت است که بنا بر نحوه عمل یک فرد، روح او دوباره در این جهان پر از بدبختی در جسم فرد دیگری حلول می کند و بدین ترتیب حیات جدیدی می یابد. حال این مسئله و یا سوال پیش می آید که اگر واقعا روحی وجود ندارد، پس انتقال روح از یک جسم به جسم دیگر تناسخ به چه معناست؟ لیکن از آنجایی که شخص بودا، به هنگام تنویر، احساس کرد که از واهمه ضرورت تناسخ آزاد گشته است، همین امیدواری در اختیار همه معتقدین به دین بودایی قرار می گیرد. تناسخ به معنی نقل مکان روح از جسم یک مرده به جسمی دیگر و از یک زندگی به زندگی دیگر و تکرار آن است. این عقیده از گذشته بسیار دور تا امروز در تمامی اقوام و ادیان از جمله در مصر باستان، یونان باستان، تمدن های بین النهرین، هند، شرق دور و حتی سرخپوستان و اسکیموها به نوعی وج_ود داشته است. لکن تناسخ به معن_ای اخص آن با هن_دوان و فلسفه هندوئیسم و ش_اخه های آن، ریش__ه های عمیق دارد. شبه قاره هند سرزمین بسیار کهنی است که اقوام گوناگونی در آن زندگی می کنند. اقوامی که در جنوب و مرکز شبه قاره زندگی می کنند در واقع بازماندگان دراویدیهای کهن هستند که معمولا مردمی سیه چ_رده و دارای موهای مجعد هستند. به نظر می رسد این اقوام از پیش از 4000 سال قبل از میلاد در هند ساکن بوده اند و بازماندگان آنها هم اکنون در جنوب شبه قاره ه_ند فراوان هستند. به جز قبایلی که در جنگلهای جنوبی و مرکزی ه_ند به صورت ب_دوی زندگی می کرده اند، ب_قیه اقوام دراویدی باستان کم و بیش دارای ت_مدن و دین بوده اند و بعضی عقاید آنان از جمله ریشه های اولیه تناسخ، به قوم فاتح بعدی (آریاییان هند) منتقل شده که ق__بل از م_یلاد از ج_بال ه_ندوکش و داخل ه_ند س_رازی_ر شدند و پس از نبرده_ای ف_راوان سراسر شمال و بخشی از مرکز ه_ند را به ت_صرف در آورند. ای_ن ق_وم جوان، ش_اد و فعال به ت_دری_ج ت_حت ت_اث_یر آب و ه__وای گ_رم و م_رط_وب و ن_یز ع_قاید اق_وام بومی هند به مردمانی درون_گرا غلتیدند و از دوره اس_اطیری ودائی و وداهای چهارگانه و فلسفه اوپانیشادها رفته رفته به دامن افکار بدبینانه و نفی و انکار زندگی این جهانی در غلتیدند.

پ_ای_ه اس_اس_ی ف_لسف_ه هندوئیسم
در ای_ن استحاله ف_کری و مذهبی سیستم کاست (طبقات بسته اجتماعی)، نقش مهمی ای_فا کرد و ع_اقب_ت دو عق_یده مهم و اساسی در جامعه هند پیدا شد که به تدریج به دو پ_ای_ه اس_اس_ی ف_لسف_ه هندوئیسم تبدیل شد. یکی عقیده به تناسخ یا انتقال ارواح است که هندوان آن را سامسارا می نامند و دومی اصل علت و معلولی تناسخ یا ق_انون ک_ارما است. تناسخ به باور ه_ندوان چنین است که روح ه_ر آدم_ی به هنگام م_رگ ب_ه پ_ی_کر یا ج_سم جدیدی انتقال می یابد و دوباره به این جهان باز می گردد تا زندگی دیگری را آغازکند. بنابراین روح آدم_ی یک سلسله تولد و تجدید حیات را در قالب ها و جسم های دیگر تجربه می کند و مرتبا از یک جسم به جسم دیگر منتقل می شود و به عبارت ساده تر، هر انسانی که می میرد، روح او پس از ترک جسم،در کالبد نوزادی جای می گیرد و متولد می شود،به این ترتیب هرانسانی، ت_نها در ق_الب و ج_س_م ف_ع_لی خود زندگی نکرده است، بلکه در دورانهای مختلف زندگیهای متعددی را ت_جربه کرده است. به عق_یده ه_ندوان روح هر انس_انی (به جز ارواح پاک و متعالی که پس از م_رگ یکس_ره و مس_تقیم به بره_م_ا (خ_دای ب_زرگ) م_ی پ_ی_ون_دن_د و ب_ه سعادت جاودان می رسند و یا ارواح ناپاک، پست، شریرو شقی که ی_کسره به درک_ات دوزخ س_رنگ_ون می شوند)، پس از مرگ در جسم موجود زنده دیگری به این جهان باز می گردد. عقیده ت_ناس_خ ت_نها به انت_قال روح در بین آدم_یان بسنده نمی کند، ب_لکه طبق این عقیده روح آدمی بسته به درجه تع_الی و یا پستی نکبت، ممکن است به صورت انسانی خوب ویا شریر و یا در کالبد خوک، گ_او، ک_ف_تار، س_گ و دیگر ج_ان_وران حتی حشرات و کرمها و یا گیاهان به دفعات به این جهان بازگردد، تا تعالی پذیرد و به بهشت رود یا تنزل پیدا کند و به دوزخ افکنده شود. در عقیده تناسخ و قانون اعلی آن یعنی ک_ارما، روز داوری، دع_ا، ت_وب_ه و ان_ابه، شفاعت، ث_واب و ع_ق_اب، ع_ف_و و رح_مت پ_روردگار جایی ندارد. ارواح آدمی_ان در یک دور تس_ل_سل بی پایان از جسمی به جسم دیگر و از زندگی به زندگی دیگر نقل مکان می کنند و در حیاتهای گ_وناگون زج_ر و شکنجه می بینند، بخش کوچکی از آنها که متعلق به ط_بق_ات ب_الای اج_تماع هستند معمولا در زن_دگی_های مت_ع_دد به ن_یکی مطلق می رسند و به برهما می پیوندند اما بیشتر ارواح در زیر ف_شار ف_قر و بدبختی های م_توالی و پایان ناپ_ذی_ر، در هر دوره زندگ_ی ت_ن_زل پیدا می کنند و آن ق_در در راه شق_اوت پ_یش م_ی رون_د ت_ا عاقبت به قعر جهنم سرنگون می شوند. این دوره تسلسل خشن که امید رستگاری در آن اندک است، رفته رفته چنان روح بدبینی و یاسدر هندوان ایجاد کرد که عاقبت به انکار دنیا و لزوم ترک لذات و ن_عمت های آن انجامید و ح_ت_ی دو شاخه سر بر کشیده از هندوئیسم یعنی جینیزیسم و بودائیسم ک_ه در راه کاستن از هراس آدمیان از عاقبت هولناک ت_ناسخ و ک_ارما گامهایی برداشتند، نتوانستند این دو عقیده جزمی و بی رحم_انه را تلطیف کنند و آنان را به صورتی انسانی تر و مشفقانه تر تغییر دهند.

5. نیروانا
واژه تکنیکی خاص دین بودایی که در انگلیسی از همه بیشتر رایج شده احتمالا واژه «نیروانا» است. این واژه به معنای رسیدن به «بالاترین شادمانی ها» آورده شده است. اما صاحبنظران در این مورد که آیا نیروانا فنای کامل فرد را شامل می شود یا نه اختلاف نظر دارند. به نظر می رسد که فنا و یا خاموشی کامل شخصیت و خودآگاهی فرد به طور تلویحی در اصول اساسی دین بودایی و نیز به صراحت در بیانات خود بودا، نظیر عبارات زیر عنوان شده باشد: «آنهایی که ذهنشان از وجود در آینده بیزار شده است، افراد خردمندی که تخم وجود را نابود ساخته اند و بر تمایلات آنها هرگز اضافه نمی شود، مثل این چراغ خاموش می شوند». به هر حال، نیروانا همچنین به معنی بالاترین آزادی قابل تصور از همه اضطرابات است، که به طور عمده یک حالت منفی آرامش بدون هیجان است.

6. اجتماع دین بودایی
به نظر می رسد که در دین بودایی، حداقل از لحاظ نظری، با نظریات بارز فردگرایانه و ضد جمع گرایانه اش جایی برای جامعه وجود نداشته باشد. با این حال، بودا این مقدار عملی فکر می کرد که معتقدین به دین خود را در یک نظام روحانی چدید سازماندهی کند. مهمترین بیان دین بودایی در این زمینه عبارت «سه پناهگاه و یا تعویذ» ای است که جمع بندی مناسبی از تفکر بودایی بوده و در مراسم پذیرش داوطلبان جدید به کار می رود. «من به بودا، قانون، و نظم پناه می آورم». افرادی که برای ورود به این دین داوطلب شده اند برای پذیرفته شدن باید سوالات زیر را پاسخ دهند: «آیا تو به بیماریهای زیر مبتلا هستی جذام، دمل، برص خشک، سل و غش؟ آیا یک مرد هستی؟ آیا از جنس مذکری؟ آیا فردی آزاد هستی؟ هیچ قرضی نداری؟ آیا در خدمت سلطنت نیستی؟ آیا پدر و مادرت به این کار رضا داده اند؟ آیا به سن 20 سال کامل رسیده ای؟ آیا کاسه تو برای جمع آوری صدقات و ردای رهبانی تو در وضع مناسبی هستند؟با وجود اینکه بعدها زنها هم به نظام رهبانیت بودایی پذیرفته شدند، موقعیت آنها آشکارا پایینتر از مرد بود. «کلیسا»ی بودایی، اگر بتوان بدون دغدغه چنین اصطلاحی را به کاربرد، محلی برای تمهید مقدمات به منظور خواند کلمات بودا و نی اعتراف به گناهان است.
«بر همه واجب است که هر پانزده روز یک بار دور هم جمع شده و به تعلیم خود بپردازند تا بدین وسیله به توافق، خوش مشربی و ترک منازعه دست یابند». دویست و بیست و هفت قاعده ای که باید هر دو هفته یک بار در اجتماع بوداییان تکرار شود اولین بخش از «سه سبد» دانش بودایی را تشکیل می دهد. نظام رهبانیت بودایی از هر کشور به کشور دیگر فرق می کند. به عنوان مثال در هر دو کشور برمه و تایلند از جنبه نظری بر هر پسر جوان واجب است که حداقل شش ماه به نظام رهبانیت بودایی وارد شود، که البته شگفت انگیز است که درصد بسیار بالایی از مردم هم این کار را می کنند. به همین دلیل هم هست که در آن دو کشور تعداد زیادی راهب در خیابان به چشم می خورند. همچنین در برمه این شیوه ای رایج است که افراد معمولی، هر چند وقت یک بار، مجددا مدت کوتاهی به نظام رهبانی برگردند. اما علاوه بر نظام رهبانی تعداد زیادی معابد، یا استوپاها، داگوباها یا پاگوداها (چون این نام در جاهای مختلف فرق می کند)، وجود دارند که در این اماکن افراد عادی به نیایش می پردازند. درست مانند دین جاینی، این عبادت برای افراد تعلیم یافته صرفا یک امر ذهنی است، زیرا بودا نمی تواند به هیچ کس کمک کند. اما برای کسی که نیایش یک بودایی یا اخلاص در مقابل مجسمه بودا را به تماشا ایستاده است، هیچ فرق آشکاری بین درخواست صادقانه یکنفر بودایی از بودا برای طلب کمک و رستگاری و درخواست پرستندگان دین هندویی و یا سایر ادیان عالم به چشم نمی خورد. اینها همه به یک اندازه به کمک خدا مورد پرستش خویش امیدوارند.

منابع
مایکل نیوتن- مقدمه علی پازوکی بر کتاب سفر ارواح- ترجمه مهین قهرمان
رابرت هیوم- ادیان زنده جهان- ترجمه عبدالرحیم گواهی- دفتر نشر فرهنگ اسلامی چاپ یازدهم 1382- صفحه 130-125
سایر اطلاعات:
کد مطلب: te4f
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: مذهبی     زیرگروه: اصول اعتقادی

دفعات بازدید: 7     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/12 ب.ظ 9:49:00


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=te4f


هم گروهی ها
image
دین دائر مدار ارتباط انسان و خداست. از این رو طرفین این ارتباط، یعنی خدا و انسان، مهم ترین موضوعات مورد بحث در متون مقدس اند. اما در باب انسان، متون مقدس از دو حیث ...


image
مفهوم «دارما» می تواند تقریبا بر تمام جنبه های حیات هندویی اثر بگذارد. یکی از نویسندگان از این جریان با عنوان «عبادی ساختن حیات روزمره» نام می برد، در حالی که دیگران ...


image
خدایان برزخی یا فضایی:در این گروه، خدایانی همچون «ایندره»، «آپام ناپات»، «رودره»، «وایو و واته»، «آپا»، «پرجنیه»، «مروتها»، «ماتریشون»، «تریته آپتیه» قرار ...


image
آیین هندو مشتمل بر آیین های محلی و سنت هایی اعتقادی و عبادی است، اما نه به گونه ای که چون دینی آسمانی، دارای پیامبری مشخص و آیین عبادی واحدی باشد. به همین سبب نمی توان ...


image
پیشینه تاریخینخستین فردی که در شرق به بررسی مقایسه ای عرفان اسلامی و هندویی پرداخت و توجه ویژه ای در این خصوص داشت، دانشمند جامع، مرحوم «ابوریحان بیرونی» می باشد که ...


image
نام قدیم آیین هندو، برهمایی، برگرفته از برهما، نام خدای هندوان بود؛ و هندوئیسم شکل تکامل یافته ی آنیمیسم است. به همین دلیل بنیان گذار آن شناخته شده نیست آیین باستانی ...


image
حقیقت معاد این است که، روح پس از مفارقت از بدن، به مسیت الهی، بار دیگر به همان بدنی که با آن زندگی می کرد، باز می گردد تا پاداش و کیف اعمال دنیوی خود را در سرای دیگر ...


image
آئین سیر و سلوک و ریاضتهای عرفانی بر همگان روشن است که عرفان بیش از آنکه نظری، نگرشی و علمی باشد، عملی و عینی است، شیخ محمود قیصری به نقش عرفان علمی در عرفان عملی نیز ...


image
دین جاینی و پاسخ به چالش های مدرنیتهدین جاینی نیز، همانند تمام سنن دینی دیگر، با داشتن جهان بینی ای نه بر پایه اصول غربی تردید و تحقیق علمی پس از عصر روشن گری و تنویر، ...


image
این قوم نیز فرهنگ دینی مکتوب دارد و تعداد 39 کتاب دینی به آنان نسبت داده اند. نام کلی متون مقدس دین جینی آگمه ها (فرایض) و یا سیدهانتاها (ذخایر) است. قسمت اول کتاب قانون ...