امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

دوران «فیلسوف پزشکی» در تاریخ فلسفه اسلامی


توضیحات کوتاه:

در دوره بعد از دوره ترجمه، تا قرن ششم و هفتم، (و تا اندازه ای در دوره ترجمه) اکثریت قریب به اتفاق فلاسفه، ضمن اینکه فیلسوفند، در فن پزشکی مهارت دارند. همچنان که بوعلی ...


توضیحات:

در دوره بعد از دوره ترجمه، تا قرن ششم و هفتم، (و تا اندازه ای در دوره ترجمه) اکثریت قریب به اتفاق فلاسفه، ضمن اینکه فیلسوفند، در فن پزشکی مهارت دارند. همچنان که بوعلی هم فیلسوف است و هم پزشک، در بسیاری از آنها پزشکی بر فلسفه غلبه دارد. این دوره که دوره (فیلسوف پزشکی) است، مسلمان و یهودی و مسیحی شرکت دارند. از صابئیان در این دوره، بر خلاف دوره ترجمه، خبری نیست. در این دوره ما به پزشکان بلند قدر مسیحی یا یهودی زیاد بر می خوریم که ضمنا فیلسوف هم هستند ولی به فیلسوف بلند قدری از یهودیان یا مسیحیان بر نمی خوریم.
مثلا ابو الفرج بن الطیب که معاصر ابن سینا است از نظر پزشکی در مرتبه ای است که ابن سینا آن را می ستاید. ولی در فلسفه به هیچ وجه مورد توجه ابن سینا و غیر ابن سینا نبوده است. ابو البرکات بغدادی و حتی ابو الخیر حسن بن سوار، می توانند استثنایی از این جهت به شمار روند، زیرا ابو البرکات یک فیلسوف صاحب نظر یهودی بود و ابو الخیر یک فیلسوف مسیحی. ولی چنان که می دانیم این دو نیز بر دین اولی باقی نماندند و هر دو آخر کار مسلمان شدند. این آمارها می تواند موضوع مطالعه جالبی از نظر جامعه شناسی باشد. که مثلا در طبقه (مترجمان فیلسوف و فیلسوفان مترجم) فیلسوفان صاحب نظر همه مسلمانند و یا در طبقه پزشکان فیلسوف و فیلسوفان پزشک، فیلسوفان صاحب نظر همه مسلمانند و غیر مسلمانان با اینکه پزشکان بسیار عالی قدر دارند، فیلسوف صاحب نظر ندارند. این، دلیل اینست که روح اسلامی با تعقلات فلسفی از سایر روح های حاکم بر مذاهب دیگر سازگارتر است.
از همه جالب تر اینکه در طول تاریخ تقریبا 12 قرنی فلسفه و پزشکی دوره اسلامی، نه به یک فیلسوف زردشتی بر می خوریم و نه به یک پزشک زردشتی، (و ظاهرا از این قبیل است جمع ریاضیدانان) بدیهی است که همچنان که یهودیان و مسیحیان می توانسته اند در این نهضت علمی و فرهنگی و فلسفی شرکت کنند و سهیم باشند زردشتیان هم می توانستند شرکت کنند، ولی شرکت نکرده اند. همچنان که در دوران قبل از اسلام هم شرکتی در فرهنگ جهانی نداشته اند.
در دوران قبل از اسلام ایرانیانی که مشعل دار علم و فرهنگ بوده اند، مسیحی و یا یهودی و یا صابئی بوده اند و همان ها هستند که دانشگاه جندی شاپور را اداره می کرده اند. در دوره اسلامی در میان فلاسفه تنها بهمنیار بن مرزبان آذربایجانی است که زردشتی بود ولی او هم بعد مسلمان شد و در میان پزشکان تنها علی بن عباس اهوازی معروف به ابن المجوسی است که پزشک عالیقدری است، ولی او هم همچنان که ادوارد براون در طب اسلامی و دیگران گفته اند و به علاوه نامش گواهی می دهد نیاکانش زردشتی بوده اند نه خودش. حقیقت اینست که روح زردشتی گری به صورتی بوده (یاد آورده بودند) که به هیچ وجه با علم و فلسفه سازگار نبوده و اگر احیانا افرادی زنجیر را پاره می کرده اند و به علوم می گراییده اند، زردشتی گری را بدرود می گفته اند.

منابع
مرتضی مطهری- خدمات متقابل ایران و اسلام- صفحه 543

سایر اطلاعات:
کد مطلب: t17bd
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: آموزشی     زیرگروه: عمومی

دفعات بازدید: 285    
محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/13 ب.ظ 5:56:00


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=t17bd


هم گروهی ها
مثل فوق العاده عالی ای در زمینه تضادهای درونی انسان در مثنوی مولوی آمده است و واقعا مولوی عجیب است در نشان دادن این جور مسایل روحی و معنوی. در همین زمینه ها بعد که می ...
عارف ترین عرفای ما که در زندگی شخصی در نهایت تقوا زندگی می کرده اند وقتی می خواسته اند یک امر معنوی را بیان کنند چاره ای نداشته اند الا اینکه آن را در لباس غزل بگویند. ...
یکی از وجوه فوق العادگی و اعجاز قرآن راهی است که برای خداشناسی ارائه می دهد (البته باید عرض کنیم راههایی نه یک راه. اصلا اعجاز قرآن در همین است که یک راه نشان نداده، ...
ص: 15660 مسیحی ها حساب علم و عقل بشر و حساب ایمان را دو حساب جداگانه می دانند که احیانا ممکن است فرآورده عقل و علم انسان با آنچه که ایمان اقتضا می کند ضد یکدیگر باشد، ...
یکی از علومی که در دامن فرهنگ اسلامی زاده شد و رشد یافت و تکامل پیدا کرد علم عرفان است. درباره عرفان از دو جنبه می توان بحث و تحقیق کرد: یکی از جنبه اجتماعی و دیگر از ...
دو نوع زهد است که ما با مراجعه به نصوص قطعی اسلامی می توانیم بفهمیم که این دو نوع زهد در اسلام وجود ندارد ولی در غیراسلام این دو نوع زهد وجود دارد. یکی از آنها به این ...
درباره حقیقت و ماهیت انسان، اختلاف نظرهایی وجود دارد. به طور کلی دو نظریه اساسی در مقابل یکدیگر قرار گرفته اند: نظریه روحیون و نظریه مادیون. بر اساس نظریه روحانیون، ...
چیزهایی که به آنها ارزشهای انسانی گفته می شود و معنویات انسانی و ملاک انسانیت انسان است شامل خیلی چیزهاست ولی می توان همه ارزشها را در یک ارزش خلاصه کرد و آن ارزش، ...
دواوین عرفانی در شعر فارسی زیاد است، ولی نه خیلی زیاد و آنهایی که واقعا عرفان شناخته شده است به معنی اینکه تلقی دیگران این بوده است که گوینده واقعا مرد عارفی بوده است ...
در زمینه وحدت وجود عرفا خیلی حرفها زده اند به تعبیرات مختلف. مولوی در اوائل مثنوی می گوید: ما عدمهاییم هستی ها نما *** تو وجود مطلق و هستی ما ما که باشیم ای تو ما را جان ...