تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

خواص دارويي پونه

توضیحات کوتاه:

نويسنده :دكتر محمد صالحي سورمقي نام فارسي :پونه نام علمي : Mentha pulegiumنام عمومي : European pennyroyalنام انگليسي : European pennyroyalنام عربي : حبق ( Hhabaq) نام فرانسوي : Pouliotنام آلماني : ...

توضیحات:

نويسنده :دكتر محمد صالحي سورمقي
نام فارسي :پونه
نام علمي : Mentha pulegium
نام عمومي : European pennyroyal
نام انگليسي : European pennyroyal
نام عربي : حبق ( Hhabaq)
نام فرانسوي : Pouliot
نام آلماني : Polei-Minze
نام هاي مترادف : Mentha exigue,Pulegium vulgar
نام خانواده : Labiatae (نعناع )
گياه شناسي :
پونه گياهي است علفي و بوته اي به ارتفاع تا 60 سانتي متر كه به صورت خودرو در بسياري از دست ها و اطراف جريان هاي آب مي رويد . برگ ها بيضي شكل و نوك تيز و اكثراً داراي دندانه هاي كوچك و منظم هستند . از كليه قسمت هاي گياه و به خصوص برگ ها بوي بسيار قوي و نافذي به مشام مي رسد . گل ها به صورت مجتمع در كنار برگ ها و اكثراً در قسمت هاي بالاي محور ساقه قرار مي گيرند كه به رنگ بنفش و گاهي گلي كمرنگ مي باشند .
پونه گونه هاي مختلفي دارد كه به نام هاي گوناگون معروفند . يكي از اين گونه ها به نام ويلوزا ، پوشيده از كرك هاي فراوان و داراي بوي تندي است ؛ به همين دليل آن را براي استفاده پرورش مي دهند . قسمت هوايي پونه و به خصوص برگ ها مورد استفاده مي باشند .
پونه در بسياري از نقاط ايران خصوصاً نواحي شمالي مي رويد و گونه اي از آن به نام خالواش در گيلان مشهور است كه بوي معطر و مطبوعي دارد و به صورت سبزي خوراكي و يا اشكال ديگر مصرف مي شود .
تركيبات مهم :
پونه حاوي 1 تا 2 درصد اسانس مايل به زرد و يا سبز است . پولگون موجود در اسانس برگ آن از 9 درصد در نوع برزيلي تا 30 درصد در انواع آمريكايي وجود دارد .ميزان پولگون گونه هاي اروپايي از 90 تا 94 درصد مي باشد .
موادي كه به طور طبيعي در اسانس پونه وجود دارند و يا خود به خود اكسيده مي شوند ، عبارتند از :آلفايي نن ، بتاپي نن ، ليمونن ، 3 ـ اكتانول .
3 ـ اكنانول ، پاراسيمن ، 3 ـ اكتيل استات ، منتون ، ايزومنتون ، پولگون ، ايزوپولگون ، پي پريتون ، سيس و ترانس پولگون اكسايد و كاريوفيلن .
تركيبات مهم ديگر گياه شامل اسيدلوريك ، اسيد ميريستيك ، اسيد پالميتيك ، سالي سيل آلدهيد ، ديوسزمين و هسپريدين است . دانه هاي خشك پونه حاوي تا 25 درصد پروتئين ، 27 درصد چربي ، 11 درصد خاكستر ، 0/9 درصد كلسيم ، 05/ درصد سديم و تا 1/5 درصد پتاسيم مي باشند .
داروشناختي و اثرات مهم :
برگ هاي پونه براي ايجاد طعم و مزه ، درست كردن چاي و به عنوان ادويه استفاده مي شوند . يكي از مصارف مهم آن به عنوان طعم دهنده نوعي خوراك گوشت مي باشد كه گاهي آن را با فلفل و عسل نيز مخلوط مي كنند . اين گياه بوي منحصر به فردي دارد كه كاملاً از نعناع قابل تشخيص است .
طعم پونه در ابتدا گرم ، كاملاً معطر و تقريباً گس و تلخ است و پس ا مدتي ايجاد احساس خنكي مي كند . اسانس پونه داراي طعم تلخ و احساس سردي است .
بوي پونه كمي شبيه بوي سيترونل است و از آن در صابون هاي معطر استفاده مي شود . اسانس پونه در حشره كش ها به كار مي رود . همچنين ، از آن به صورت پودر براي پاشيدن بدين منظور استفاده مي شود . اسانس پونه يكي از منابع توليد طبيعي منتول مي باشد . يكي از محصولات پونه عرق طبي آن است .
در زمان قديم پونه را در اتاق افرادي كه تشنج داشتند آويزان مي كردند و معتقد بودند كه تاثير آن بيشتر از گياه گل سرخ است . همچنين ، آن را براي بهبود سردرد و گيجي به دور سر مي بستند.
چاي پونه را نيز براي رفع سرماخوردگي ، سرفه و مشكلات قاعدگي مصرف مي كردند . در هرصورت ، پونه بايد با دقت مصرف شود ، زيرا مصرف بيش از حد آن باعث مسموميت مي گردد . در آمريكا برگ و اسانس پونه به طور قانوني به فروش نمي رسد . در اروپا از آن به عنوان ضد عفوني كننده ، ضد نفخ ، صفراآور ، معرق، هضم كننده ، قاعده آور ، ضد سرفه و محرك استفاده مي شود .
سميت و عوارض جانبي :
مصرف خوراكي در حد يك قاشق چايخوري اسانس پونه مي تواند عوارض جدي به همراه داشته باشد . به طور مثال در گزارشي از 1978 كلرادوي آمريكا آمده است : مصرف خوراكي اسانس پونه براي سقط جنين باعث مرگ زن جواني شد . مصرف در حد دارويي اسانس و يا فراورده هاي پونه عارضه جانبي ندارد .
آمار ديگر نشان مي دهد كه مصرف خوراكي 2 قاشق چايخوري اسانس پونه يك مادر 18 ساله را به مرگ كشانده است . حتي نصف قاشق چايخوري اسانس پونه مي تواند باعث تشنج و كما شود .
طريقه و ميزان مصرف :
ـ 1 تا 4 گرم گياه خشك به صورت دم كرده يا به صورت هاي ديگر تا سه بار در روزخوراكي .
ـ عصاره مايع هيدروالكلي 1 تا 4 ميلي ليتر تا سه بار در روز خوراكي .
ـ اسانس پونه 5 % تا 2 ميلي ليتر در روز به صورت مخلوط با مواد ديگر . اصولاً اسانس گياهان را نبايد به هيچ وجه مستقيماً مصرف كرد و خورد .
ـ از گياه تازه نيز مي توان استفاده نمود . البته برگ ها طعم و مزه گس و كمي سوزاننده دارند .
مهم ترين اثرات گزارش شده :
ضد درد ، ضد چسبندگي پلاكت ها ، بي حس كننده ، ضد باكتري ، ضد سرطان ، ضد ادم ، ضد التهاب ، ضد موتاژن ، ضد اكسيدان ، ضد روماتيسم ، ضد اسپاسم ، ضد تومور ، ضد ويروس ، قابض ، ضد كانديدا ، ضد نفخ ، محرك ، CNS دپرسانت ، ضد احتقان ، معرق ، ادرارآور ، قاعده آور ، قارچ كش ، مسكن ، مقوي معده ،شل كننده عضلات و مهار كننده سيكلواكسيژناز.
نكات قابل توجه :
1 ـ پونه آمريكايي حاوي تا 2 درصد و نوع اروپايي تا 1 درصد اسانس است كه ميزان پولگون اين اسانس ها از 85 تا 92 درصد مي باشد.
2 ـ پولگون جسمي است كه مصرف زياد آن مي تواند عوارض جانبي خطرناكي داشته باشد ؛لذا پونه هاي نوع آمريكايي و اروپايي كه درصد بالايي پولگون دارند ، بايد به مقدار كم و با احتياط مصرف شوند .
3 ـ از ميان گونه هاي پونه ايراني ، خالواش مورد تحقيق قرار گرفته است كه درصد كمي پولگون دارد و مي توان آن را به صورت سبزي خوراكي مصرف نمود ؛ به طوري كه ساليان درازي است كه اين گياه در گيلان كشت و استفاده مي شود .
4 ـ به طوركلي هر پونه اي را كه حاوي پولگون با درصد پايين باشد مي توان با اطمينان مصرف كرد و در غير اين صورت بايد در مصرف آن احتياط نمود .
5 ـ در كانادا مصرف پونه هايي كه حاوي پولگون نباشند مجاز است .
6 ـ مصرف خوراكي اسانس پونه هايي كه حاوي پولگون با درصد بالا هستند باعث عوارض كبدي ، كليوي و مخاطي مي شود .
7 ـ عوارض خوراكي اسانس پونه با درصد بالاي پولگون شامل اسهال ، دردهاي شكمي ، بالا رفتن فشارخون ، استفراغ و در موارد شديد سقط جنين است .
8 ـ بهتر است در زمان شيردهي و حاملگي از مصرف پونه خودداري شود .
9 ـ در كتاب قانون ابن سينا پونه به نام فودنج معرفي و شرح مفصلي در مورد آن داده شده است .
در اين كتاب ابن سينا هم به چندين نوع پونه اشاره كرده و علم امروز گياهشناسي گونه هاي مختلف اين گاه را تقسيم بندي نموده است كه مواد موثر موجود در آنها خواص مشترك و در مواردي متفاوت دارد . همچنين ، ممكن است بعضي گونه ها داراي موادي با عوارض جانبي باشند . اما در قانون به پونه جويباري (پونه كنار آبي ) ، پونه كوهي ، پونه شاك و پونه اي كه آن را غليجن مي نامند ، اشاره شده است . ابن سينا معتقد است كه پونه كوهي از پونه جويباري قوي تر است . البته اثرات گونه هاي مختلف را شبيه مي داند و مي گويد : پونه خون را به سمت پوست مي كشد ، طبيعت گرم دارد و معرق مي باشد . داراي خاصيت ضد درد و كوفتگي ماهيچه هاست ، اشتهاآور و مقوي معده است و سكسكه را بر طرف مي كند . آب پز پونه ادرارآور است . بيمار مبتلا به تب و لرز اگر آب پز پونه بخورد يا پونه را در روغن بپزد و از آن روغن بر تن بمالد ، بسيار نافع است . دود برگ پونه حشرات را دور مي كند . پونه بياباني داروي نيش كژدم است .
بسياري از خواصي كه ابن سينا راجع به پونه نوشته است با كتب علمي امروز مطابقت دارد . البته بايد گونه هاي مختلف نعناع ( Mentha) و پونه كه گونه اي از نعناع است و گونه هاي مختلف پونه ، به خصوص انواع ايراني آن ، مورد تحقيق و مطالعه قرار گيرند تا با تجزيه و شناسايي كمي و كيفي مواد موجود در پونه هاي ايراني بتوان به آثار دارويي و درماني آنها پي برد و آنها را به طور صحيح مصرف نمود .
منبع : مجله دنياي تغذيه شماره ي 86
سایر اطلاعات:
کد مطلب: f2883
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: آموزشی     زیرگروه: سلامت

دفعات بازدید: 7     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/15 ق.ظ 2:04:30


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=f2883


هم گروهی ها
image
منبع:روزنامه كيهان تحقيقات نشان مي دهد بروكلي و گوجه فرنگي، سبزيجاتي كه خاصيت ضدسرطاني آنها تأييد شده به لحاظ اثر بر تومورهاي پروستات نيز مورد توجه قرار گرفته اند و ...


image
نويسنده:نيوشا قره گوزلو كدام يك از ما تا كنون برش هاي قرمز رنگ هندوانه معروف به «شتري»را نخورده است؟ اين ميوه سرد و تر بهترين ميوه تابستان است كه بدن را شاداب مي ...


image
سويا مانند نخود فرنگي وساير لگومها منبعغني از استروژن ها ( هورمونها يزنانه ) است و بنابراين احتمالا ميتواندمانعي براي باروري باشد يا در دوران يائسگي كمكي براي ...


image
در كتاب هاي طب سنتي با نام «فجل» و «فجل مزروع» از آن نام برده مي شود. به فرانسوي Radis و به انگليسي Radish گفته مي شود. گياهي است از خانواده Cruciferae و نام علمي آن Rephanus Sativusl ...


image
انجير ضد سرطان بوده و در معالجه بيماري هاي پوستي مؤثر است. انجير چاق كننده است؛ از اين رو براي افراد لاغر و نيز بيماراني كه دوره نقاهت خود را مي گذرانند، بسيار مفيد ...


image
نويسنده:نيوشا قره گزلواز ميان سبزي ها و تره باراين سبزي مفيد حاوي ويتامين هاي A، B، C، E و مواد معدني مانند كلسيم، سولفور، سيليكا، منيزيم، آهن، يد و كلروفيل است.شواهد و ...


image
روغن زيتون و سرطان:سرطان يكي از علل عمده مرگ و مير در كشورهاي توسعه يافته است. انواع سرطان رابطه نزديكي با رژيم غذايي دارد. در سرطان‌هاي روده بزرگ و راست روده و پستان ...


image
تازه‌ترين تحقيقات نشان مي‌دهد كساني كه مقادير زيادي سبزي، ميوه، و غلات سبوس‌دار مصرف مي‌كنند سطح فشار خون آنها مطلوب‌تر از افراد گوشت خوار است. به گزارش خبرگزاري ...


image
نتايج يك تحقيق نشان ميدهد نوعي مكمل غذايي گرفته شده از گوجه فرنگي به درمان فشار خون نسبتا بالا كمك مي كند. به گزارش مدلاين پلاس محققان در مطالعه اي در يافته اند يك دز ...


image
عسل يكي از هديه هاي ارزنده و پر ارزش طبيعت مي باشد كه در قرآن از آن به عنوان فيه شفا للناس ( شفاي مردم در آن است ) ياد مي كند.همچنين يك محصول غذايي مفيد و يك اكسير پر ارزش ...