تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

تمثیل مولوی در مورد تزکیه نفس

توضیحات کوتاه:

یکی از ابزارهای شناخت ابزار دل است، دل به اصطلاح عرفانی نه اصطلاح قرآنی. قرآن هم گاهی به این معنا اطلاق می کند، ولی این اصطلاح خاص، اصطلاح عرفا است. آیا دل یک ابزار ...

توضیحات:

یکی از ابزارهای شناخت ابزار دل است، دل به اصطلاح عرفانی نه اصطلاح قرآنی. قرآن هم گاهی به این معنا اطلاق می کند، ولی این اصطلاح خاص، اصطلاح عرفا است. آیا دل یک ابزار شناخت است؟ آیا می شود انسان نه از راه حس و عقل، بلکه از راه دل بشناسد؟ راه دل یعنی راه تزکیه نفس، راه تزکیه قلب. برگسون می گوید: خدا همین طور که حس را ابزار زندگی قرار داده نه برای شناختن، عقل را هم وسیله دیگری برای زندگی روزمره قرار داده است، عقل هم وسیله شناخت نیست، آنچه که وسیله شناخت است احساس عرفانی است، آنچه که عرفا آن را دل می نامند. می دانید که چنین نظریه ای در میان عرفا بسیار رایج بوده است.
جنگ میان فلاسفه و عرفا
پای استدلالیان چوبین بود *** پای چوبین سخت بی تمکین بود
ملای رومی مثلهای خیلی شیرین و زیبایی برای این مطلب آورده است از جمله می گوید: یک وقتی یک مسابقه بین المللی نقاشی در دنیا بر قرار بود. چینی ها مدعی بودند که نقاشی و تمدن ما بالاتر است و رومیها معتقد بودند که نقاشی و تمدن ما بالاتر است. قرار شد در یک سالن بزرگی چینی ها در یک طرف و رومیها در طرف دیگر، هر دو یک صحنه را نقاشی کنند، بعد داورها نقاشی ها را با یکدیگر تطبیق دهند و قضاوت کنند، پرده ای هم میان آنها کشیدند که کار یکدیگر را نبینند. مدتها طول کشید، چینی ها به نقاشی مشغول بودند، اما رومی ها به جای اینکه نقاشی کنند رفتند یک آینه بسیار صاف عالی را در دیوار مقابل تعبیه کردند و این آینه را تا توانستند صاف کردند و صیقل دادند به طوری که کوچکترین اثر غبار و لکه ای در آن نبود. در یک لحظه معین قرار شد پرده عقب برود و دو نقاشی را با هم مقایسه کنند. داورها هردو را دیدند و گفتند نقاشی رومی ها بهتر است (این مثلی است که آورده اند، تاریخ نیست، افسانه است).
عارف به فیلسوف می گوید: آقای فیلسوف! من با پاک کردن قلب خودم، با صاف کردن قلب خودم، با پاکیزه کردن نفس خودم، جهان را بهتر از تو منعکس می کنم. تو می گویی: «صیروره الانسان عالما عقلیا مضاهیا للعالم العینی؛ فلسفه عبارت است از اینکه انسان عالمی عقلی که نموداری از عالم عینی و خارجی است گردد»، تو می گویی: «هو العلم بحقائق الاشیاء علی ما هی علیه؛ فلسفه عبارت است از علم به حقایق اشیاء آنطور که هستند»، تو برو جان بکن، هر چه می خواهی از این تلاشها بکن، من خودم را در مقابل عالم صاف می کنم، آئینه ای می شوم در مقابل عالم، هیچ نقشی در خودم رسم نمی کنم، تو برو این ضابطه و آن قاعده را بخوان و در خودت نقش ببند، من در خودم هیچ نقشی نمی بندم ولی خود را پاک می کنم، آن وقت جهان در من نقش می بندد و جهان را می بینم.
بوعلی که یک فیلسوف است و به این حرفهای عرفانی اهمیت نمی دهد وقتی به یک حرفی می رسد که نمی شود یک برهان نظیر برهانهای ریاضی و فلسفی خیلی خشک بر آن اقامه کرد، می گوید رهایش کن، این حرف مثل حرفهای عارفهاست، مثل حرفهای صوفیهاست. عارف وقتی به حرف فیلسوف می رسد می گوید رهایش کن، او در عالم خیال خودش سر در گم است، او مثل کرم ابریشمی است که دائم دور خودش تنیده و در خانه خیال خودش خفه شده و خودش خبر ندارد. این می گوید آن را رها کن و آن می گوید این را رها کن، گو اینکه بوعلی در آخر عمر تمایلاتی به عرفان پیدا کرد و مقامات العارفین را که جزء آخرین آثارش می باشد نوشت و به یک مقدار مسائل عرفانی اعتراف کرد.

منابع
مرتضی مطهری- مسئله شناخت- صفحه 53-50
سایر اطلاعات:
کد مطلب: b1370
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: آموزشی     زیرگروه: عمومی

دفعات بازدید: 5     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/13 ق.ظ 8:45:30


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=b1370


هم گروهی ها
image
تاثیرات عربی- اسلامی (قرن هفتم تا سیزدهم) فرهنگ عربی- اسلامی موجب تاثیر مهم دیگری در رشد عرفان یهود شد. بخش زیادی از یهودیانی که در قرون هفتم و هشتم تحت حاکمیت ...


image
عرفان عرفان یا تصوف در ادیان واکنشی به شریعت و تعقل (فقه و فلسفه) است. عرفان از ذوق بر می خیزد، قابل نفی یا اثبات نیست و با هنر رابطه ای تنگاتنگ دارد. عرفان همچون آتش ...


image
معراج های آسمانی در آیات عهد عتیق آیاتی در عهد عتیق وجود دارند که ناظر به معراج های آسمانی هستند، که البته همه آنها در صراحت به یک نحو نیستند. برخی از آیاتی که در این ...


image
علم و عقل با نظر به اصل هویت و نه در حال خدمت به خود طبیعی نه تنها سد راه عرفان نیستند، بلکه از بهترین وسایل تقویت و همه جانبه ساختن عرفان می باشند. حکمت که تعلیم آن یکی ...


image
اکثریت قریب به اتفاق صاحب نظران عرفان معمولی و حتی آن عده از عرفایی که در راه عرفان مثبت گام برمی دارند و گاهی هم در تخیلات عرفان منفی غوطه ور می شوند بر این عقیده اند ...


image
در تعاریف می گویند: عرفان یعنی راه و مقصد حقیقت. حقیقتی که می توان آن را جاذبه حق سبحانه و تعالی معرفی نمود، بدون عرفان مثبت قابل وصول نیست، چنان که اگر عرفان نتواند ...


image
مسئله «طلب» هم در قرآن کریم، هم در روایات و بیانات وارده، و مخصوصا در دعاهای مأثوره از حضرات معصومین صلوات الله علیهم اجمعین، با کمال وضوح به چشم می خورد. دعاهای ...


image
سالک، لازم است بعد از نمازهای واجب بر «تسبیح» حضرت زهرا (س) مداومت کند، و از ترک آن و مسامحه در آن، و از عدم مداوت بر آن اجتناب کند، و جانب حضرت معبود را در خصوص آن ...


image
سالک باید همیشه در حال طهارت باشد، و همه ساعات شب و روز را با طهارت سپری کند، و جانب حضرت حق را در این امر، مراقبت کند. طهارت دایم، و بودن در حال طهارت در همه اوقات، به ...


image
مداومت بر «تلاوت قرآن» در شب و روز، یکی از مراتب مراقبه در سلوک است یعنی در هر بیست و چهار ساعت به مقدار لااقل «پنجاه آیه» است. و اگر بیشتر بخواند، آثار و برکات بیشتری ...